روابط ساختاری سبک‌های دلبستگی و پرخاشگری در دانش‌آموزان: نقش میانجیگری عزت‌نفس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمی

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردبیل

3 دانشگاه قم

چکیده

مقدمه: یکی از مهمترین عوامل موثر بر مشکلات عزت نفس، تجارب اولیه فرد با والدین در کودکی است. این تجارب در شکل‌گیری عزت نفس تاثیر بسزایی دارد. بنابراین در این پژوهش هدف آزمون رابطه ساختاری سبک‌های دلبستگی با پرخاشگری، با مطالعه نقش میانجی‌گری عزت نفس در دانش‌آموزان بود.

روش: شرکت‌کنندگان پژوهش 150 دانش‌آموز دختر مقطع دبیرستان شهرستان خوی بودند که در سال تحصیلی 94-1395 مشغول به تحصیل بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار اندازه‌گیری پژوهش شامل پرسشنامه دلبستگی هزن و شیور با ضریب آلفای کرونباخ 0.81، پرسشنامه عزت نفس روزنبرگ با ضریب آلفای کرونباخ 0.84 و پرسشنامه پرخاشگری باس و پری با ضریب آلفای کرونباخ 0.89 بود. آزمون مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم الگوی پژوهش، به ترتیب، با استفاده از روش‌های مدل معادلات ساختاری و سوبل انجام گرفت.

 نتایج: یافته‌ها نشان داد که سبک های دلبستگی با عزت نفس و همچنین عزت نفس با پرخاشگری در دانش‌آموزان رابطه مستقیم دارند. همچنین، یافته‌ها نشان داد که عزت نفس نقش میانجیگری را در رابطه ی بین سبک های دلبستگی و پرخاشگری دارد.

بحث و نتیجه‌گیری: یافته های این تحقیق می تواند برای مشاوران و روانشناسان مدرسه در کاهش مشکلات عزت نفس و پرخاشگری دانش‌آموزان کمک کننده باشد.

کلیدواژه‌ها


1-Wyckoff, J. P., & Kirkpatrick, L. A. (2016). Direct and indirect aggression tactics as a function of domain-specific self-esteem. Personality and Individual Differences, 92, pp 135-142.
2-Thomas, B. L. (1988). Self-esteem and life satisfaction. Journal of gerontological nursing, 14(12), pp 25-30.
3-O’Leary, M. P., Althof, S. E., Cappelleri, J. C., Crowley, A., Sherman, N., Duttagupta, S., ... & Relationship Questionnaire Study Group. (2006). Self-esteem, confidence and relationship satisfaction of men with erectile dysfunction treated with sildenafil citrate: a multicenter, randomized, parallel group, double-blind, and placebo controlled study in the United States. The Journal of urology, 175(3), pp 1058-1062.
4-Grilo, C. M., Wilfley, D. E., Brownell, K. D., & Rodin, J. (1994). Teasing, body image, and self-esteem in a clinical sample of obese women. Addictive Behaviors, 19(4), pp 443-450.
5- بیابانگرد اسماعیل (1384). رابطه میان عزت نفس، انگیزه‌ی پیشرفت و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان سال سوم دبیرستان‌های تهران. مجله مطالعات روان‌شناختی. 1(4). صص 5-18.
6- کرین، ویلیام (1392). نظریه‌های رشد. (مترجم، خوی نژاد، رجایی). تهران: رشد.
7-Bowlby, J. (1980). Attachment and loss: Volume 3. Loss, sadness, and depression. New York, NY: Basic Books.
8-Bowlby, J. (1980). Attachment and loss: Volume 3. Loss, sadness, and depression. New York, NY: Basic Books.
9- Hocking, E. C., Simons, R. M., & Surette, R. J. (2016). Attachment style as a mediator between childhood maltreatment and the experience of betrayal trauma as an adult. Child abuse & neglect, 52, pp 94-101.
10- Doinita, N. E., & Maria, N. D. (2015). Attachment and Parenting Styles. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 203, pp 199-204.
 11- بشارت، محمدعلی. جوشن لو، محسن؛ و میرزمانی، سیدمحمود. (1386). رابطه سبک‌های دلبستگی و کمال‌گرایی. دوفصلنامه علمی-پژوهشی روان‌شناسی بالینی و شخصیت، 1(25)، صص 11-18.
12-Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Conceptualizing romantic l ove as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52, pp 511–524.
13-Bartholomew, K., & Horowitz, L. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four-category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61, pp 226–244
14-Brennan, K. A. (1999). Searching for secure bases in attachment-focused group therapy: Reaction to Kilmann et al. (1999). Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 3, pp 148–151.
15- Chung, K., & Choi, E. (2014). Attachment styles and mother’s well-being among mothers of preschool children in Korea: The mediating role of marital satisfaction. Personality and Individual Differences, 69, pp 135-139.
16- امانی، رزیتا، اعتمادی، عذرا، فاتحی زاده، مریم و بهرامی، فاطمه (1391). رابطه بین سبک‌های دلبستگی و سازگاری اجتماعی. دوفصلنامه علمی-پژوهشی روان‌شناسی بالینی و شخصیت، 2(6)، صص 15-26.
17-Anderson, C., & Bushman, B. (2002). Human aggression. Annual Review of Psychology, 53, pp.27 –51.
18-Webster, G., Dewall, C., Pond, R., Jr., Deckman, T., Jonason, P., Le, B., Bator, R. (2014). The Brief Aggression Questionnaire: Psychometric and behavioral evidence for an effi-cient measure of trait aggression. Aggressive Behavior, 40(2), pp 120 –139
19-Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press.
20-Baumeister, R.F., Smart, L., & Boden, J.M. (1996). Relation of threatened egotism to violence and aggression: The dark side of high self-esteem. Psychological Review, 103(1), pp 5–33.
21-Webster, G., Dewall, C., Pond, R., Jr., Deckman, T., Jonason, P., Le, B., Bator, R. (2014). The Brief Aggression Questionnaire: Psychometric and behavioral evidence for an effi-cient measure of trait aggression. Aggressive Behavior, 40(2), pp 120 –139
 22-Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press.
23-Baumeister, R.F., Smart, L., & Boden, J.M. (1996). Relation of threatened egotism to violence and aggression: The dark side of high self-esteem. Psychological Review, 103(1), pp 5–33.
24-Trzesniewski, K.H., Donnellan, M.B., Moffitt, T.E., Robins, R.W., Poulton, R., & Caspi, A. (2006). Low self-esteem during adolescence predicts poor health, criminal behavior, and limited economic prospects during adulthood. Developmental Psychology, 42(2), pp 381–390.
25-Robins, R.W., Donnellan, M.B., Widaman, K.F., & Conger, R.D. (2010). Evaluating the link between self-esteem and temperament in Mexican origin early adolescents. Journal of Adolescence, 33(3), pp 403–410.
26-Donnellan, M.B., Trzesniewski, K.H., Robins, R.W., Moffitt, T.E., & Caspi, A. (2005). Low self-esteem is related to aggression, antisocial behavior, and delinquency. Psychological Science, 16(4), pp 328–335
27-Ostrowsky, M.K. (2010). Are violent people more likely to have low self-esteem or high self-esteem? Aggression and Violent Behavior, 15(1), pp 69–75.
28-Zapf, D., & Einarsen, S. (2011). Individual antecedents of bullying: Victims and perpetrators. In S. Einarsen, H. Hoel, D. Zapf, & C.L. Cooper (Eds.), Bullying and harassment in the workplace: Developments in theory, research and practice (pp. 177–200). London: Taylor & Francis.
29-Battle J, (1992). Culture Free Self Esteem Inventories, 2nd ed. Austin, TX: ProEd.
30-Cramer. P & Jones. C. J, (2008). Narcissism, identifications and longitudinal change in psychological health: dynamic predictions, Journal of research in personality (42), pp 1148-1159
31-Walker, J.S., & Bright, J.A. (2009). False inflated self-esteem and violence: A systematic review and cognitive model. The Journal of Forensic Psychiatry & Psychology, 20(1), pp 1–32.
32-Donnellan, M.B., Trzesniewski, K.H., Robins, R.W., Moffitt, T.E., & Caspi, A. (2005). Low self-esteem is related to aggression, antisocial behavior, and delinquency. Psychological Science, 16(4), pp 328–335
 33-Xin, Z.Q., Guo, S.R., & Chi, L.P. (2007). The relationship of adolescent's self-esteem and aggression: The role of mediator and moderator. Acta Psychologica Sinica, 39(5), pp 845–851.
34- فرجی، حسین (1391). روش‌های تحقیق. تهران: پوران پژوهش
35- رحیمیان بوگر، اسحق، نوری، عریضی، مولوی و فروغی مبارکه. (2007). رابطه سبک‌های دلبستگی بزرگ‌سالی با رضایت و استرس شغلی در پرستاران. مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران،13(2)، صص 148-157.‎
36- خانجانی، زینب (1384). تحول و آسیب‌شناسی دلبستگی: تبریز؛ فروزش
37- مویدفر، همام، آقامحمدیان، حمیدرضا و طباطبایی، سیدمحمود. (1386). رابطه سبک‌های دلبستگی و عزت نفس اجتماعی: مطالعات روان‌شناختی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه الزهرا، 3(1)، صص 72-61.
38-  هاشمی، تورج، احمدبیگی، نسرین، پرواز، سهیلا و کریمی شهابی، رقیه (1394). نقش سبک‌های دلبستگی در اضطراب اجتماعی با توجه به اثرات میانجی عزت نفس. مجله دستاوردهای روان‌شناختی دانشگاه شهید چمران اهواز، 4(22)، صص 47-66.