رابطه بین رضایت جنسی، خودکارآمدی جنسی و شادکامی بر رضایت زناشویی: نقش میانجی ناگویی هیجانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن

2 دانشگاه شاهد

چکیده

مقدمه: رضایت زناشویی یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار در در زندگی مشترک می‌باشد که زوجین در ازدواج خود تجربه می‌کنند و عامل مهمی است که منجر به آرامش وسازگاری بین زوجین و همچنین دوام و استحکام خانواده می‌شود. هدف از پژوهش حاضر پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس خودکارآمدی جنسی، رضایت جنسی، شادکامی و ناگویی هیجانی بود.
روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش انجام شده کلیه زنان ومردان متاهل مراجعه‌کننده به کلینیک‌های روان‌شناختی و مشاوره وارش و کلینیک راستین در منطقه 2 و 6 شهر تهران بودند. تعداد 352 نفر از طریق روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و از پرسشنامه‌های رضایت زناشویی انریچ (بهمنی و همکاران، 1385)؛ پرسشنامه خودکارآمدی جنسی (وزیری و همکاران، 1378)؛ پرسشنامه رضایت جنسی (آی. اس. اس.، 1981) ؛ پرسشنامه شادکامی آکسفورد (اُ. اچ. آی.، 1989) و پرسشنامه ناگویی هیجانی تورنتو (تی. اِی. اِس. – 20، 1994) که اعتبار و پایایی مطلوبی بر خودارند، استفاده شد.
نتایج: نتایج پژوهش نشان داد که خودکارآمدی جنسی 0.12 و رضایت جنسی 0.35 و شادکامی 0.29 رضایت زناشویی را پیش‌بینی می‌کنند و متغییر ناگویی هیجانی 0.10 رضایت زناشویی را در جهت منفی پیش‌بینی می‌کند. در نتیجه‌گیری کلی چون مدل ساختاری که ارائه شده بود برازش مطلوبی را نشان نداد با تغییر مدل ساختاری که ناگویی هیجانی و رضایت جنسی به عنوان میانجی مطرح شد در نتیجه برازش مطلوبی بدست آمد. دو متغیر رضایت جنسی و ناگویی هیجانی قادر به پیش‌بینی رضایت زناشویی بوده و با میانجی قرار گرفتن این دو، متغیر شادکامی به طور مستقیم اثرش را بر روی رضایت زناشویی از دست داده و به طور غیر مستقیم از طریق افزایش رضایت جنسی و کاهش ناگویی هیجانی بر رضایت زناشویی تاثیرگذار است. همچنین خودکارآمدی جنسی از طریق تاثیر بر رضایت جنسی و ناگویی هیجانی منجر به افزایش رضایت زناشویی شده و البته تاثیر مستقیم آن بر رضایت زناشویی نیر وجود دارد.
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر می‌توان از طریق آموزش به افراد جهت افزایش توانمندی‌های جنسی، رضایت جنسی آن‌ها را تامین کرده و رضایت زناشویی که پایه اساسی استحکام خانواده می‌باشد را نیز فراهم نموده و از این طریق شادکامی را در افراد افزایش داد.

کلیدواژه‌ها


 1- امانی، الهام (1391) پیش بینی رضایت زناشویی بر اساس رضایت جنسی و پایانامه روان شناسی ارشد، رشته روان شناسی بالینی. دانشگاه شیراز .
2- اوحدی، بهنام (1385) تمایلات و رفتار های جنسی انسان. اصفهان : انتشارات صادق هدایت.
3- ساروخانی، باقر (1381) جامعه شناسی خانواده. تهران : انتشارات سروش.
4- ستوده، هدایت (1384) .آسیب شناسی اجتماعی. تهران: اتشارات آوای نور.
5-Blekesaune, M. (2008). Partnership transitions and mental distress: Investigating temporal order. Journal of marriage and family. Vol. 70, 4, pp. 879-890
6- رسولی، محسن؛ نوابی‌نژاد، شکوه؛ ثنایی ذاکر، باقر(1387) رابطه بین الگوهای ارتباط زوج های دانشجو و الگوهای ارتباط والدین آنها. تحقیقات زنان (مطالعات زنان)، دوره 2، شماره 4، صص. 83-100.
7-روشن چسلی، رسول؛ سلیمانی، زینب؛ عرفان، طهورا؛ منتشلو، سمیه؛ هاشمی، اسماء (1398) بررسی اعتبار و پایایی پرسشنامه کیفیت زندگی جنسی زنان (SQOL-F). روانشناسی بالینی و شخصیت، دوره 17، شماره 1، صص. 213-224.
8- مقیمی، سیما (1394) پیش بینی رضایت جنسی بر اساس متغیر های الگو های ارتباطی ، عملکرد جنسی و شادکامی زوجین. پایان نامه کارشناسی ارشد، گرایش روان شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه.
9-Karney, B.R., Coombs, RH. (2010) Memory bias in long –term close relationship: consistency or improvement. Psychology bull. Vol. 26, 8, pp. 957 – 959.
10- اسلامی، مریم (1391). مقایسه میزان رضایت زناشویی، شادکامی و ابعاد عشق در طول چرخه زندگی خانواده. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
 11-Maccarthy. B, Farr. E (2012) Strategies and technique to maintain sexual Desire. J contempt psychotherapy, vol. 42: pp. 227-233.
12- روشن چسلی، رسول؛ میرزایی، صدیقه؛ نیک‌آذین، امیر (1393). اعتبار وپایایی مقیاس چند بعدی رضایت جنسی زنان (SSSW) در نمونه ای از زنان ایرانی، روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار)، دوره 21، شماره 10، صص. 129-140.
13- هاشمی نژاد، فاطمه سادات ؛روشن چسلی، رسول و منتشلو، سمیه (1395). اعتباریابی پرسشنامه نشانه‌های آغازگر میل جنسی(CSDS)، روانشناسی بالینی وشخصیت، دوره 14، شماره 1، صص. 145-154.
14-Yamaguchi, K. (2006) Marital satisfaction and work life balance: A viewpoint indispensable to mitigating fertility decline. A seminar paper at the Research Institute of Economy, Trade and Industry, Japan, September 15.
15- شمس مفرحه، زهرا (1381) بررسی تاثیر مشاوره زناشویی بر رضایت جنسی زوجین مراجعه کننده به یکی از مراکز بهداشت درمانی شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علوم پزشکی ایران.
16-Sandrabyers. E. (2010) Relationship satisfaction and sexual satisfaction: A longitudinal study of individuals in long term relationships.
17- نظری، علی محمد؛ یاراحمدی، حسین؛ زهراکار، کیانوش (1393) تأثیرروان‌درمانی وجودی به شیوه گروهی بررضایت زناشویی زنان مبتلا به دیابت نوع 2.  دانش و تندرستی، دوره 9، شماره 2، صص. 14-20.
18 – وزیری، شهرام؛ لطفی کاشانی، فرح؛ حسینیان، سیمین؛ بهرامی غفاری، سارا (1389) خودکارآمدی جنسی و رضایت زناشویی. اندیشه و رفتار، دوره 4، شماره 16، صص. 75-81.
19 – Melani, J.; Gembec, Z. (2013) Young females ' sexual self – efficacy: Associations with personal Autonomy and the couple Relationship. Sexual Health. Vol. 10: pp. 204 – 210.
20 – سیاه کرمی، راهله؛ مومنی، خداداد؛ کرمی، جهانگیر (1397) نقش میا نجیگری خود کارآمدی جنسی در رابطه بین کسب دلبستگی و رضایت جنسی در مردان متاهل کرمانشاه. علوم روان شنا ختی، دوره 17، شماره 68، صص.440- 437.
21 – جوکار، بهرام (1386) رابطه هدف گرایی و شادی. فصلنامه روان‌شناسی تبریز، دوره 2، شماره 5، صص. 35-53.
22- جاویدی، نصیرالدین و همکاران (1392) اثر بخشی زوج درمانی مبتنی بر شادکامی به شیوه شناختی – رفتاری بر افزایش رضایت جنسی زوجین. فصلنامه سلامت خانواده، دانشکده علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، دوره 1، شماره 4، صص. 6-14.
23- بلاغت، سید رضا؛ ابراهیم‌زاده اسمین، حسین؛ موسوی‌نژاد، سید جمال و همکاران (1392) بررسی رابطه شادکامی و رضایت زناشویی در بین خانواده های شهرستان زهک. فصلنامه فرهنگی – تربیتی زنان و خانواده، دوره 7، شماره 22، صص. 83-102.
24-  اکبرزاده، داود؛ مظفری، علی؛ ملکی کردلو، سعید و همکاران (1393) رابطه شادکامی و رضایت جنسی با رضایت زناشویی در زوجین. اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان شناسی. مطالعات اجتماعی و فرهنگی.
25 – Shiffert, A., Sxhwarz, B. (2011) Spouse s demand and withdrawal during marital conflict in relation to their subjective happiness Journal of social and personal relationships: vol. 28, 2: p. 262.
26 – امیری مجد، مجتبی؛ زری مقدم، فاطمه (1389) رابطه شادکامی و رضایت زناشویی در بین زنان شاغل  فرهنگی و خانه‌دار در شهر اراک. فضنامه علوم رفتاری دانشگاه اراک، دوره 2، شماره 4، صص. 9-21.
27-Ventegodt, S. (1998) sex and the quality of life in Denmark. Archive of sexual Behavior, vol. 27: pp. 295 – 307.
28-Taylor, G.J., Bagby, R.M., Parker, J.D.A. (1997) Disorders of Affect Regulation: Alexithymia in Medical and Psychiatric Illness. Cambridge University Press, Cambridge.
29-Teten, A. L.; Miller, L. A.; Bailey, S. D.; Dunn, N. J.; Kent, T. A.; Empathic deficits and alexithymia in trauma related impulsive aggression. Behavioral sciences & the Law (2008), vol. 26, 6: pp. 823-832.
30- Tamaren, K. J. (2010) Factors of emotional intelligence associated with marital satisfaction (Dissertation) porfial: Saint Louis University.
31- Dunhan, S.M. (2008). Emotional skillfulness in African American marriage: intimate safety as a mediator of the relationship between emotional skillfulness and marital satisfaction (Dissertation). Akron: The University of Akron.
32- Zimmer – Gembeck, M. J. (2013) Yong female’s sexual self-efficacy: associations with personal autonomy and the couple relationship. The Journal of sex Health, vol. 10, 3: pp. 204–210.
33- شیری، سمیه؛ بهامین، قباد (1393) بررسی رابطه بین آلکسی تایمیا بر رضایت زناشویی در متقاضیان طلاق شهر ایلام. نخستین همایش ملی علوم تربیتی و روان‌شناسی، مرودشت، شرکت اندیشه سازان مبتکر جوان.
34-Frye-Cox, N. E., & Hesse, C. R. (2013). Alexithymia and marital quality: The mediating roles of loneliness and intimate communication. Journal of Family Psychology, vol. 27, 2: pp. 203–211.
35-Karukivi, M., Tolvanen, M., Karlsson, L. and Karlsson, H. (2014) Is alexithymia Linked with marital satisfaction or attachment to the partner? A study in a pregnancy cohort of parents – to – be, Comprehensive psychiatry, vol. 55, 5: pp. 1252–1257.
36-Horowitz, L. M. (1994) Pschemas, psychopathology and psychotherapy research. Psychotherapy Research. 4 (1), 1-19.
37 – خواجه، فرزانه؛ خضری مقدم، نوشیروان (1395) رابطه ناگویی هیجانی، مشکلات بین شخصی با رضایت زناشویی در پرستاران زن متاهل. ماهنامه علمی پژوهشی دانشکده پرستاری مامایی ارومیه، دوره 14، شماره 7، صص. 630-638.
38 – مکوندی، بهنام؛ شهنی ییلاق، منیژه؛ نجاریان، بهمن (1390) مقایسه الکسی تایمیا و هوش هیجانی بین دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز. یافته‌های نو در روان‌شناسی (روانشناسی اجتماعی)، دوره 6،  شماره 18، صص. 47-57.
39 -Lyubomirsky, S.; Kngl, Dienere (2005) The benefits of frequent positive effect: Does happiness lead to success? Psychological Bulletin. Vol. 137, 5: pp. 803-855.
40 – Humphres, T.P., Weed, L.M., Parkey, J. D (2009) Alexithymia and satisfaction in intimate relationships, Personality and individual Deferens. Vol. 49, 7: pp. 43-47.
41 – دهقان، شیدا؛ خالقی‌پور،شهناز (1395) مدل یابی معادلات ساختاری عملکرد جنسی زنان بر اساس ناگویی خلقی، سیستم باز داری فعال سازی رفتاری و صفات شخصیت. زن و فرهنگ، دوره 8،  شماره 29، صص. 31-46.
42- Pa´ez, D.; Seguel, A. M.; Martı ´nez-Sa´, F. (2012) Incremental Validity of Alexithymia, Emotional Coping and Humor Style on Happiness and Psychological Well-Being. J Happiness Stud. Vol. 14, 5: pp. 1621-1637. DOI 10.1007/s10902-012-9400-0
43 - Finotelli, I. (2015) Association between Alexithymia and Female Sexual Self-Efficacy in Patients with Sexual Dysfunctions. The Journal of Sexual Medicine, vol. 12 (suppl 1): p. 57.
44 - Finotelli, I. (2015) Association between Alexithymia and Sexual Self-Efficacy in Patients with Erectile Dysfunction and Premature Ejaculation. The Journal of Sexual Medicine, vol. 12, pp. 44-45.
45- جمالی، مرضیه؛ فیض آبادی، سلیمه؛ جمالی، مریم (1396) تاثیر مداخله شناختی رفتاری بر خودکارآمدی جنسی و رضایت زناشویی زنان. اصول بهداشت روانی، دوره 19، شماره 3، ویژنامه سومین کنفرانس بین‌المللی نوآوری‌های اخیر در روان‌شناسی، مشاوره و علوم رفتاری، صص. 29-38.
46- ثناگویی، محمد؛ جان بزرگی، مسعود؛ مهدویان، علیرضا (1390) رابطه الگوهای ارتباطی زوجین با رضایت مندی زناشویی. دو فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات اسلام و روان‌شناسی، دوره 5، شماره 9، صص. 57-77.
47-  رازقی، نرگس؛ نیکی‌جو، معصومه؛ کراسکیان، آدیس؛ ظهرابی مسیحی، آرینه (1390) رابطه پنج عامل بزرگ شخصیت با رضایت زناشویی. روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، دوره 7، شماره 27، صص. 271- 269.
48- بهمنی، بهمن؛ عسگری، علی؛ تمدنی، مجتبی (1385) رواسازی، اعتباریابی و استاندارد ساختن مقیاس رضایت زناشویی انریچ برای جامعه ایرانی. دومین کنگره آسیب شناسی خانواده در ایران، 28-25 اردیبهشت، دانشگاه شهید بهشتی.
49- وزیری، شهرام؛ لطفی کاشانی، فرح (1378) خودکارآمدی جنسی و رضایت زناشویی. همایش روان‌شناسی و مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن.
50-Hudson, W. W.; Harrison, D. F. & Crosscup, P.C. (1981). A short-form scale to measure sexual discord in dyadic relationships. The Journal of Sex Research. Vol. 17, 2: pp. 157-174.
51- پوراکبر، سمیه (1390) بررسی نقش و پژگی های شخصیتی در تعیین رابطه بین رضایت جنسی با رضایتمندی زناشویی. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس.
52- امراللهی، ریحانه؛ روشن چسلی، رسول؛ شعیری، محمدرضا؛ نیک‌آذین، امیر (1392) تعارض زناشویی ، رضایت زناشویی و رضایت جنسی: مقایسه زنان دارای ازدواج‌های فامیلی و غیرفامیلی. روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار)، دوره 2، شماره 8، صص. 11-22.
53- Argyle, M. & Brock, A. (2001) The psychology of Happiness US.A. & Canada: Rutledge, Taylor & Francis Group.
54- علی‌پور، احمد؛ آگاه هریس، مژگان (1386) اعتبار و روایی فهرست شادکامی آکسفورد در ایرانی‌ها. فصلنامه روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، دوره 3، شماره 12، صص. 298-287.
55- افشاری، افروز (1387) بررسی صفات شخصیتی، سبک‌های دلبستگی، رویدادهای استرس‌زا و جنسیت به عنوان پیش‌بین‌های ناگویی هیجانی (خلقی) در دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران آهواز. پایان‌نامه کار شناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شهید چمران اهواز.
56- تقوی، ملیحه؛ نجفی، محمود؛ کیان ارثی، فرحناز؛ آقایان، شاهرخ (1392) مقایسه ناگویی، سبک‌های دفاعی و اضطراب صفت، حالت در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر، افسردگی اساسی و افراد عادی. روان‌شناسی بالینی، دوره 5،  شماره 2، صص. 67-76.
57- پاک‌نیت، معصومه؛ روشن چسلی، رسول (1397) پیش بینی رضایت زناشویی بر اساس هیجان خواهی، صمیمیت، عملکرد جنسی و ویژگی های شخصیتی در پرستاران. روان‌شناسی بالینی و شخصیت، دوره 16، شماره 1، صص. 159-178.