پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس هیجان‌خواهی و دانش جنسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه یزد

چکیده

مقدمه: رضایت زناشویی با استحکام بخشیدن به ارکان خانواده باعث ارتقاء سلامت جامعه می‌شود. بنابراین شناخت عوامل موثر بر رضایت زناشویی حائز اهمیت است. از این رو، هدف از پژوهش حاضر پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس هیجان‌خواهی و دانش جنسی در متأهلین شهرستان اردکان بود.
روش: این پژوهش به لحاظ هدف، بنیادی و به لحاظ شیوه جمع‌آوری داده‌ها، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی متأهلین شهرستان اردکان بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و به روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 381 نفر از آن‌ها (205 زن و 176 مرد) به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات مورد نیاز، از پرسشنامه رضایت زوجی اینریچ (1989)، مقیاس هیجان‌خواهی زاکرمن (1978)، و پرسشنامه دانش جنسی آن هوپر (1992) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش همبستگی و رگرسیون چندگانه مورد بررسی قرار گرفتند.
نتایج: یافته‌های حاصل از بررسی رگرسیون نشان داد که هیجان‌خواهی و دانش جنسی نقش معناداری در پیش‌بینی رضایت زناشویی دارند (F=535.85) که از میان این دو متغیر، دانش جنسی با مقدار t=17.3 در سطح 0.001>p بیشترین نقش را در پیش‌بینی رضایت زناشویی ایفا می‌کند.
بحث و نتیجه‌گیری: از نتایج پژوهش این بود که حدود 70 درصد از تغییرات رضایت زناشویی توسط هیجان‌خواهی و دانش جنسی تبیین می‌شود. با توجه به نتایج، می‌توان راهکارهای موثری را در جهت آگاه‌سازی افراد متأهل نسبت به نقش هیجان‌خواهی و دانش جنسی در رضایت زناشویی به کار بست تا از این طریق رضایت زناشویی را در افراد متأهل ارتقاء داد.

کلیدواژه‌ها


 1-سیف‌زاده، علی و قنبری برزیان، علی (1393). بررسی عوامل مؤثر بر نگرش دانشجویان دانشگاه پیام نور محلات در خصوص ازدواج. فصلنامه مطالعات جامعه شناختی جوانان، 5 (3)، صص114 – 89.   
2- Burpee, L.C., & Langer, E.J. (2005). Mindfulness and marital satisfaction. Journal of Adult Development, 12: pp. 43-51.
3- Jiang, H., Wang, L., Zhang, Q., Liu, D. X., Ding, J., Lei, Z., ... & Pan, F. (2015). Family functioning, marital satisfaction and social support in hemodialysis patients and their spouses. Stress and Health, 31(2): pp. 166-174.
4- اولیا، نرگس؛ فاتحی‌زاده، مریم و بهرامی، فاطمه (1388). آموزش غنی‌سازی روابط زناشویی. تهران: انتشارات دانژه.  
5- قلی‌زاده، آزاده و اسماعیلیان اردستانی، زهره (1393). نقش مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی بر رضایت زناشویی دانشجویان متأهل. نشریه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 15 (2)، صص 46 – 37.
6- پورمیدانی، سمیه؛ نوری، ابوالقاسم و شفتی، سید عباس ( 1393). رابطه سبک زندگی با رضایت زناشویی. فصلنامه خانواده پژوهی، 10 (3)، صص344 – 331.
7- محمدی، محمد؛ سلیمی، آرمان؛ زهراکار، کیانوش؛ داورنیا، رضا و شاکرمی، محمد (1395). بررسی کارآیی برنامه غنی سازی ارتباط برکاهش فرسودگی زناشویی زوج ها. نشریه روان پرستاری، 4 (3)، صص 16-8.
8- گلاسر، ویلیام و گلاسر، کارلین (1389). ازدواج بدن شکست؛ بهم رسیدن و با هم ماندن، ترجمه سمیه خوش‌نیت و هادی برازنده. مشهد: انتشارت محقق. 
9- اسحاقی، محمد؛ محبی، سیده فاطمه؛ پروین، ستار و محمدی، فریبرز(1391). سنجش عوامل اجتماعی مؤثر بر درخواست طلاق زنان در شهر تهران. نشریه زن در توسعه و سیاست،10 (3)، صص 124-97.
10- آزادیان، عذرا و فتحی، سروش (1395). بررسی همسان همسری در بین زوجین تهرانی و تأثیر آن بر رضامندی از زندگی زناشویی. نشریه زن وجامعه، 7 (3)، صص 104-85.. 
11- شولتز، دوان پی و شولتز، سیدنی الن (1393). نظریه‌های شخصیت، ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: نشر ویرایش.
12- Zuckerman, M. (1994). Behavioral expressions and biosocial bases of sensation seeking. New York: Cambridge University Press.  
13- محی‌الدین بناب، مهدی (1383). روانشناسی انگیزش و هیجان. تهران: نشر دانا.  
14- کجباف، محمد باقر؛ طاهرنشاط‌دوست، حمید و خالوئی، قاسم (1384). بررسی رابطه بین هیجان‌خواهی و میزان رضایت زناشویی. نشریه روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور سابق)، 1 (10)، صص 78 -69. 
15- مطهری، زهراسادات؛ بهزادپور، سمانه و سهرابی، فرامرز (1392). تبیین سطح تعارض زناشویی بر اساس هیجان‌خواهی و تاب‌ آوری در زوجین. نشریه زن و مطالعات خانواده، 5 (2)، صص 122 – 105.
 16- Bayrami, M., Heshmati, R., & Karami, R. (2011). Anxiety: Trait/Sate, Sensation Seeking and Marital Satisfaction in Married Women. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 30: pp. 765-770.
17- Stegman, S. (2010). The relation between sensation seeking and life satisfaction. Masters Theses, Fort Hays State University.182.  
18- Donaldson, S. (1989). Similarity in sensation-seeking, sexual satisfaction and contentment in relationship in heterosexual couples. Psychological Reports, 64 (2): pp. 405-406.
 19- پورافکاری،  نصرت الله (1382). فرهنگ جامع روانشاسی-روانپزشکی حاوی بیش از2000 واژه و اصطلاح. تهران: فرهنگ معاصر.
20- نادری، فرح؛ حیدریی، علیرضا و حسین‌زاده مالکی، زینب (1388). رابطه بین دانش و نگرش جنسی، مؤلفه‌های عشق و رضایت زناشویی با همسرآزاری در کارکنان متأهل ادارات دولتی در شهر اهواز. نشریه زن و فرهنگ، 1 (3)، صص 45 – 28.
21- کجباف، محمد باقر( 1385). روان شناسی رفتار جنسی؛ نظریه ها و دیدگاه‌ها. تهران: نشر روان.
22- اوحدی، بهنام(1386). تمایلات و رفتارهای جنسی طبیعی و غیرطبیعی انسان. تهران: نشر صادق هدایت.
23- Yap, L., Butler, T., Richters, J., Kirkwood, K., Grant, L., Saxby, M. Roop F & Donovan, B. (2007). Do condoms cause rape and mayhem? The long-term effects of condoms in New South Wales’ prisons. Sexually transmitted infections, 83(3): pp. 219-222.
24- نوحی، سیما؛ آذر، ماهیار؛ شفیعی کندجانی، علیرضا و تاجیک، علی (1386). آگاهی و نگرش زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره ازدواج در مورد روابط جنسی صحیح. مجله دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران(حیات)، 13(3)، صص 83 – 77.
25- Ramezanzadeh F, Aghssa MM, Jafarabadi M, Zayeri F. (2006). Alterations of sexual desire and satisfaction in male partners of infertile couples. Fertil Steril. Jan; 85(1): pp. 139-43.
26- Soltani, F., Azizi, R., Sourinegad, H., Shayan, A., Mohammadi, Y., & Khodakarami, B. (2017). Sexual knowledge and attitude as predictors of female sexual satisfaction. Biomedical Research and Therapy, 4(12): pp. 1874-1884.
27- De Graaf, H., Vanwesenbeeck, I., & Meijer, S. (2015). Educational differences in adolescents' sexual health: A pervasive phenomenon in a national Dutch sample. The Journal of Sex Research, 52(7): pp. 747-757.
28- Synovitz, L., Herbert, E., Kelley, R. M., & Carlson, G. (2002). Sexual knowledge of college students in a southern state: Relationship to sexuality education. American Journal of Health Studies, 17(4): PP. 163.
29- Timm, T. M., & Keiley, M. K. (2011). The effects of differentiation of self, adult attachment, and sexual communication on sexual and marital satisfaction: A path analysis. Journal of Sex & Marital Therapy, 37(3): pp. 206-223.
30- Meston, C. M., & Ahrold, T. (2010). Ethnic, gender, and acculturation influences on sexual behaviors. Archives of Sexual Behavior, 39(1): PP. 179-189.
31- Park, H., Kang, S. J., & Park, S. (2016). Sexual Knowledge, Sexual Attitude, and Life Satisfaction among Korean Older Adults: Implications for Educational Programs. Sexuality and Disability, 34(4): pp. 455-468.
32- شیخ‌الاسلامی، علی؛ آذرنیور، سیده سارا و محمدی، نسیم (1394). پیش‌بینی کیفیت زندگی زنان متأهل بر اساس دانش و نگرش جنسی صفات شخصت. نشریه‌ی سلامت و مراقبت، 17 (3)، صص 269-260.
33- ضیغمیان، سید محمد؛ کاکابرایی، کیوان؛ نیکو، معصومه و رضوانی، محمود (1394). رابطه‌ی بین گرایش جنسی، آگاهی جنسی و نگرش مذهبی با رضایت زناشویی و رضایت زندگی زوج‌های روانشناس و افراد عادی. کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در علوم تربیتی و روانشناسی و آسیب‌های اجتماعی ایران، تهران، انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین و مرکز مطالعات و تحقیقات، صص 12-1.
34- فتاحی، نبی؛ نوذری، شیرین؛ صارمی نژآد، محمد و قوی‌دل، امیر (1394). پیش‌بینی رضایت زناشویی بر اساس دانش جنسی و سبک‌های دلبستگی. کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم رفتاری و اجتماعی. ترکیه- استانبول، مؤسسه مدیران ایده‌پرداز پایتخت ایلیا.
35- محمدی، شهناز؛ عضوخوبان، مهرناز و گودرزی، فریبا (1393). بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های جنسی بر افزایش رضایت زناشویی زنان. پژوهش‌های مشاوره، 13 (50)، صص 139-164.
36- Sung, S. C., & Lin, Y. C. (2013). Effectiveness of the sexual healthcare education in nursing students' knowledge, attitude, and self-efficacy on sexual healthcare. Nurse education today, 33(5): pp. 498-503.
 37- Khanjani Veshki, S., Botlani, S., Shahsiah, M., & Sharifi, E. (2012). The effect of sex education on marital quality improvement in couples of Qom. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 4(7), 134-47.
38- Fowers, B. J., & Olson, D. H. (1989). ENRICH Marital Inventory: A discriminant validity and cross‐validation assessment. Journal of marital and family therapy, 15 (1): pp. 65-79.
39- آسوده، محمدحسین (1389). فاکتورهای ازدواج موفق از دیدگاه زوجین خوشبخت. پایان­نامه کارشناسی ارشد، گروه مشاوره خانواده، دانشگاه تهران.
40- سلطانی، مهری؛ فولادوند، خدیجه و فتحی آشتیانی، علی (1388). رابطه هویت و هیجان‌خواهی با اعتیاد اینترنتی. مجله علوم رفتاری، 4 (3)، صص 197 – 191.
41- محوی شیرازی، مجید (1387). بررسی اعتبار، پایایی، و هنجاریابی مقیاس هیجان‌خواهی زاکرمن با تغییرات بسته به فرهنگ. دوماهنامه علمی- پژوهشی دانشگاه شاهد، 15 (1)، صص 49 – 35.
42- کرمانی مامازندی، زهرا و دانش، عصمت (1390). تأثیر نگرش مذهبی و هیجان‌خواهی بر سازگاری زناشویی دبیران متأهل شهرستان پاکدشت. فصلنامه مطالعات روانشناختی، 7 (2)، صص 154 – 129.
43- رحیمی، الهام (1388). بررسی تأثیر آموزش شناختی رفتاری بر دانش، نگرش و اعتماد به نفس جنسی زنان شیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی. واحد مرودشت.
44- عشقی، روناک؛ بهرامی، فاطمه و فاتحی‌زاده، مریم‌السادات (1386). بررسی اثربخشی مشاوره رفتاری - شناختی جنسی زوجین بر بهبود اعتماد به نفس جنسی، بی‌پرده‌گویی جنسی و دانش جنسی زنان سرد مزاج شهر اصفهان. نشریه پژوهش‌های مشاوره (تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره)، 6 (3)، صص 96 – 83.
45- معتمدین، مختار (1383). تأثیر آموزش راهبردهای مقابله با باورهای غیرمنطقی بر اساس رویکرد شناختی بر این باورها و رضایت زناشویی زوجین مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره خانواده بهزیستی اهواز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته مشاور خانواده، دانشگاه شهید چمران اهواز.
46- Bradbury, T.N., Fincham, F.D., & Beach, S.R. (2000). Research on the Nature and Determinants of Marital Satisfaction: A Decade in Review. Journal of Marriage and the Family, 62: pp. 964–980.
47- آفرینش, سیدحسین و نجات، حمید (۱۳۹۳). رابطه سبک­های عشق­ورزی، هیجان­خواهی و رضایت جنسی با رضایت زناشویی. دومین همایش ملی پژوهش و درمان در روانشناسی بالینی، تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت جام، صص 12-1.
48- Bratko, D., & Butkovic, A. (2003). Family study of sensation seeking. Personality and Individual Differences, 35(7): pp. 1559-1570.
49-نورانی‌پور، رحمت الله؛ بشارت، محمدعلی و یوسفی، اسکندر (1386).  بررسی رابطه دانش و نگرش جنسی با رضایت زناشویی در زوجین ساکن در مجتمع پژوهشگران جوان دانشگاه شهید بهشتی. تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، 6 (3)، صص 39 – 27.
50- دهکردی، علی‌اکبر؛ حیدری‌نسب، لیلا و کیقبادی، شیرین (1391). رابطه عملکرد جنسی با سازگاری زناشویی در زنان متأهل. نشریه روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار سابق)، 8 (2)، صص 98-87..
51- Chao, J., Lin, Y., Ma, M., Ku, Y., Tsai, C., & Shi, M. (2010). Sexual knowledge, attitudes and activity of men conscripted into the military. BMC