نسخه‌های کوتاه سیاهۀ نشانه‌های بیماری (SCL): وارسی روایی و اعتبار

نویسندگان

دانشگاه شاهد

چکیده

مقدمه: یکی از ابزارهایی که در روانشناسی، کاربردهای متعدد بالینی و پژوهشی را به‌خود اختصاص داده‌است، سیاهۀ بازنگری‌شدۀ 90 گویه‌ای نشانه‌های بیماری می‌باشد. استفاده از این ابزار نیازمند وارسی ویژگی‌های روان‌سنجی در نمونه‌های بالینی و غیربالینی است. از طرفی، به‌دلیل وقت‌گیر بودن اجرای نسخۀ اصلی این پرسشنامه، استفاده از نسخ کوتاه این ابزار گسترش یافته‌است. از جمله نسخه‌های کوتاه «اس. سی. ال. – 90 - آر.» که مورد عنایت پژوهش‌های متعددی قرار داشته‌اند، سیاهۀ 27 گویه‌ای نشانه‌های بیماری «اس. سی. ال. - 27»، سیاهۀ 25 گویه‌ای نشانه‌های بیماری هاپکینز «اِیچ. اس. سی. ال. - 25»، پرسشنامۀ کوتاه نشانه‌های بیماری «بی. اس. آی. - 18»، سیاهۀ 14 گویه‌ای نشانه‌های بیماری «اس. سی. ال. - 14»، سیاهۀ 10 گویه‌ای نشانه‌های بیماری هاپکینز «اِیچ. اس. سی. ال. - 10»، سیاهۀ 9 گویه‌ای نشانه‌های بیماری «اس. سی. ال. - 9» و سیاهۀ 6 گویه‌ای نشانه‌های بیماری «اس. سی. ال. - 6» هستند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه‌های کوتاه یادشده از  «اس. سی. ال. – 90 - آر.»  در یک نمونۀ غیربالینی ایرانی بوده‌است.
روش: در راستای دستیابی به هدف اشاره‌شده، پس از آماده‌سازی نسخۀ فارسی سیاهۀ بازنگری‌شده 90 گویه‌ای نشانه‌های بیماری، این سیاهه روی 513  نفر از دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد (و دکتری حرفه‌ای) دانشگاه شاهد اجرا شد. نمونه‌ای به حجم 44 نفر از دانشجویان دانشگاه شاهد جهت محاسبۀ ضریب بازآزمایی نسخه‌های کوتاه «اس. سی. ال. – 90 - آر.»، انتخاب و آزمون با رعایت فاصلۀ زمانی دو هفته برای بار دوم در بین این نمونه، اجرا گردید. بررسی روایی همگرای ابزارهای یادشده، با استفاده از پرسشنامه‌های زیر صورت پذیرفت: مقیاس 21 گویه‌ای افسردگی، اضطراب و استرس، پرسشنامۀ اضطراب بک، پرسشنامۀ افسردگی بک، پرسشنامۀ 28 گویه‌ای سلامت عمومی، پرسشنامۀ 7 سؤالی اضطراب فراگیر، مقیاس عاطفۀ مثبت و منفی، پرسشنامۀ سوگیری مذهبی شعیری، مقیاس ترس از ارزیابی منفی، مقیاس عزت‌نفس روزنبرگ، پرسشنامۀ کوتاه اضطراب سلامت. وارسی روایی سازۀ نسخه‌های کوتاه «اس. سی. ال.»، با بهره‌گیری از روش تحلیل‌عاملی تأییدی و با استفاده از نرم‌افزارهای «اس. پی. اس. اس. - 23» و «اِی. ام. اُ. اس. - 18» انجام شد.
 نتایج: نتایج حاصل از تحلیل آماری داده‌ها، مقادیر قابل‌قبول و معناداری از روایی ابعاد مربوط به هریک از نسخه‌های کوتاه سیاهۀ«اس. سی. ال. – 90 - آر.»  را در نمونه‌های غیربالینی نشان داد. اعتبار ابعاد نسخه‌های مختلف «اس. سی. ال.» با استفاده از روش آلفای کرونباخ بین 0.84 برای نسخۀ «اس. سی. ال. - 9»  و 0.92 برای نسخۀ «اِیچ. اس. سی. ال. - 25»، و با استفاده از روش بازآزمایی بین 0.81 برای نسخه‌های «بی. اس. آی. - 18» و « اس. سی. ال. - 6» و 0.84 برای نسخه‌های «اِیچ. اس. سی. ال. - 25» و «اِیچ. اس. سی. ال. - 10»،  به‌دست آمد. هم‌چنین ساختارهای عاملی استاندارد هریک از آن‌ها در نمونه‌های غیربالینی ایرانی از طریق تحلیل‌عاملی تأییدی با ریشۀ میانگین مربعات خطای برآورد «آر. ام. اس. ای. اِی.» بین 0.036 برای نسخۀ « اس. سی. ال. - 9» و 0.055 برای نسخۀ « اس. سی. ال. - 14»، تأیید گردید.
بحث و نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، می‌توان در پژوهش‌های روانشناختی و تلاش‌های بالینی از نسخه‌های کوتاه این سیاهه استفاده نمود. هرچند نتایج کنونی، جدید و قابل‌توجه‌اند، اما برای تکمیل آن‌ها، وارسی ویژگی‌های روان‌سنجی در نمونۀ بالینی نیز ضروری است.

کلیدواژه‌ها


1- آناستازی، آن (1369). تفاوت‌های فردی. ترجمۀ جواد طهوریان. مشهد: آستان قدس رضوی. 2- آناستازی، آن (1386). روان‌آزمایی. ترجمۀ محمدنقی براهنی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. 3- پالاهنگ، حسن؛ نیک‌فرجام، مسعود و صلاحیان، افشین (1389). ارزیابی کارایی عامل هیجان‌پذیری آزمون شش عاملی شخصیت (HEXACO-PI-R) در غربال‌گری اختلال افسردگی و اضطراب مخلوط در دانشجویان. مجلۀ دانشگاه علوم‌پزشکی شهرکرد. 13(2): 12-7. 4- Kaplan, R. M.; Saccuzzo, D. P. (2012). Psychological Testing, Principles, Applications & Issues. Nelson Education. 5- دادستان، پریرخ. (1391). روانشناسی مرضی تحولی (جلد اوّل). تهران: سمت. 6- چگینی، سودابه؛ نیکپور، بهمن و باقری‌یزدی، عباس. (1381). اپیدمیولوژی اختلالات روانی قم. مجلۀ دانشگاه علوم‌پزشکی بابل. 15(4):50-44. 7- نوربالا، احمدعلی؛ باقری‌یزدی، سیدعباس؛ محمد، کاظم. (1387). اعتباریابی پرسشنامۀ 28 سؤالی سلامت عمومی به‌عنوان ابزار غربال‌گری اختلالات روان‌پزشکی در شهر تهران – 1380. مجلۀ پژوهشی حکیم. 4 (11): 47-53. 8- یعقوبی، حمید (1387). غربال‌گری اختلالات روانی: جایگاه آزمون‌ها و نحوۀ تعیین نمرۀ برش و اعتباریابی. فصل‌نامۀ سلامت روان. 1(1): 51-39. 9- Derogatis, L. R. , Lipman, R. S. , Rickles, K. , Uhlenhuth, E. H. & Covi, L. (1974). The Hopkins Symptom Checklist (HSCL): A self-report symptom inventory. Behaviour Scientist, 19, 1-15. 10- Derogatis, L. R. & Savitz, K. L. (1999). The SCL-90-R, Brief Symptom Inventory and Matching Clinical rating Scales. In M. E. Maruish (Ed). The Use of Psychological Testing for Treatment Planning and Outcomes Assessment. Philadelphia: Lawrence Erlbaum. 11- Derogatis, L. R., Lipman, R. S.; Covi, L. (1973) SCL-90: An outpatient psychiatric rating scale - preliminary report. Psychopharmacology Bulletin, 9(1). 13-27. 12- Derogatis, L. R., Rickles, K.; Rock, A. (1976). The SCL-90 and the MMPI: A step in the validation of a new self-report scale. British Journal of Psychiatry, 128: 280-289. 13- Derogatis, L. R., & Melisaratos, N. (1983). The Brief Symptom Inventory (BSI): An introductory report. Psychological Medicine. 20(2): 595–605. 14- Ignatyev, Y.; Fritsch, R.; Priebe, S.; Mundt, A. P. (2016). Psychometric properties of the symptom checklist-90-R in prison inmates. Journal of Psychiatry Researches. 239: 226-231. 15- میرزایی، رقیه. (1359). ارزیابی‌ پایایی و اعتبار آزمون SCL-90-R در ایران. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد. دانشگاه تهران. 16- Derogatis, L. R. (1993). BSI Brief Symptom Inventory: Administration. Scoring and Procedures Manual (4th Ed.). Minneapolis, MN: National Computer System. 17- Burlingame, G.M.; Dunn,T.W.; Chen,S.; Lehman,A.; Axman,R.; Earnshaw, D.; Rees,F. M.(2005).Selection of outcome assessment instruments for inpatients with severe and persistent mental illness. Psychiatr. Serv. 56(4): 444–451. 18- Rosen, C. S.; Drescher, K. D.; Moos, R. H.; Finney, J. W.; Murphy, R. T.; Gusman, F. (2000). Six and Ten Item Indices of Psychological Distress Based on the Symptom Checklist-90. Assessment. 7 (2): 103-111. 19- Ventevogel, Peter; Vries, Gieljan De; Scholte, Willem F.; Shinwari, Nasratullah Rasa; Faiz, Hafizullah; Nassery, Ruhullah; Brink, Wim van den; Olff, Miranda(2007). Properties of the Hopkins Symptom Checklist-25 (HSCL-25) and the Self-Reporting Questionnaire (SRQ-20) as screening instruments used in primary care in Afghanistan. Soc. Psychiatry Epidemiol. 42:328-335. 20- Tomioka, M.; Shimura, M.; Hidaka, M.; Kubo, C. (2008). The reliability and validity of a Japanese version of symptom checklist 90 revised. BioPsychoSocial Medicine.2: 19-26. 21- Chapman, L. K.; Petrie, J.; Vines, L. (2012). Factor structure analysis of the SCL-90-R in a community-based sample of African American Women. Journal of Psychiatry Research. 199: 140-144. 22- Bech, P.; Bille, J.; Moller, S. B.; Hellstrom, L. C. & Ostergaard, S. D. (2014). Psychometric Validation of the Hopkins Symptom Checklist (SCL-90-R) subscales for Depression, Anxiety and Interpersonal Sensitivity. Journal of Affective Disrders. 160: 98-103. 23- Prinz, Ulrich; Nutzinger, Detlev O.; Schulz, Holger; Petermann, Franz; Braukhaus, Christoph; Andreas, Sylke (2013). Comparative psychometric analyses of the SCL-90-R and its short versions in patients with affective disorders. BMC Psychiatry.13:104-112. 24- Ardakani, A.; Seghatoleslam, M.; Habil, H.; Jameei, F.; Rashid, R.; Zahirodin, A.; Motlaq, F.; Masjidi A. A. (2016). Construct Validity of Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R) and General Health Questionnaire-28 (GHQ-28) in Patients with Drug Addiction and Diabetes, and Normal Population. Iranian Journal of Public Health. 4(45): 451-459. 25- رضاپور، محمد. (1376). هنجاریابی آزمون SCL-90-R بر روی دانشجویان دانشگاه آزاد و شهید چمران شهر اهواز. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی. 26- اسماعیلی، علی. (1377). هنجاریابی آزمون SCl-90-R و مقایسۀ سلامت روانی دانشجویان دانشگاه‌های تهران به‌منظور ارائۀ خدمات مشاوره‌ای مناسب. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی. 27- توشه‌خواه، مانا. (1385). بررسی و مقایسۀ ساختار عاملی پرسشنامه‌های SCL-90-R، SCL-25 در میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی. 28- ممقانی، جعفر؛ جوانمرد، غلامحسین. (1386). هنجاریابی پرسشنامۀ کوتاه‌نشانه‌های‌بیماری (BSI) برای اهداف تشخیصی در موقعیت‌های-مشاوره‌ای و درمانی. فصلنامۀ علمی‌ـ‌پژوهشی روانشناسی دانشگاه‌تبریز. 8(2):148-133. 29- مدبرنیا، محمدجعفر؛ شجاعی‌تهرانی، حسین؛ فلاحی، مهناز؛ فقیرپور، مقصود. (1389). هنجاریابی آزمون SCL-90-R در دانش‌آموزان دبیرستانی، پیش‌دانشگاهی استان گیلان. مجله دانشگاه علوم‌پزشکی گیلان. 19(75):65-58. 30- انیسی، جعفر؛ بابائی، شیرزاد؛ بارانی، معصومه؛ محمدلو، هادی؛ ابراهیمی، فائزه.(1394). بررسی ویژگی‌های روانسنجی چک‌لیست نشانه‌های اختلالات روانی (SCL-90-R) در کارکنان نیروهای‌مسلح. فصلنامۀ ابن‌سینا. 4(53):18-13. 31- Hardt, J. and Gerbershagen, H. U. (2001). Cross-validation of the SCL-27: A Short Psychometric Screening Instrument for Chronic Pain Patients. European Journal of Pain. No. 5. 187-197 32- Derogatis, L. R. (2000). The Brief Symptom Inventory–18 (BSI-18): Administration, Scoring and Procedures Manual. Minneapolis, MN: National Computer Systems. 33- Harfst, T., Koch, U., Kurtz von Aschoff, C., Nutzinger, D. O., Rüddel, H., & Schulz, H. (2002). Entwicklung und Validierung einer Kurzform der Symptom Checklist-90-R. DRV-Schriften, 33, 71-73. 34- Klaghofer R, Brähler E. (2001). Development and psychometric evaluation of a short version of the Symptom-Check-List-90-R. Z Klin Psychol Psychiatry and Psychotherapy. 49:115-124. 35- Sereda, Y.; Dembitskyi, S. (2016). Validity Assessment of the Symptom Checklist SCL-90-R Shortened Versions for the General Population in Ukraine. Journal of BMC Psychiatry. 16:300. 1-11. 36- Hardt, J.; Dragan, M.; Kappis, B. (2011). AShort Screening Instrument for Mental Health Problems: The Symptom Checklist-27 (SCL-27) in Poland and Germany. International of Journal of Psychiatry in Clinical Practice. No. 15. 42-49. 37- Hardt, J. and Rutter, M. (2004). Validity of Adult Retrospective Reports of Adverse Childhood Experiences: Review of the Evidence. Journal of Child Psychology and Psychiatry. No. 45. 260-273 38- Kuhl, H. C.; Hartwig, I.; Petitjean, S.; Muller-Spahn, F.; Margraf, J.; Bader, K. (2010). Validation of the Symptom Checklist SCL-27 in Psychiatric Patients: Psychometric Testing of a Multidimensional Short Form. International Journal of Psychiatry in Clinical Practice. No. 14. 145-149. 39- Glaesmer, H.; Braehler, E.; Grande, G.’ Hinz, A.; Peterman, F.; Romppel, M. (2013). The German Version of the Hopkins Symptoms Checklist-25 (HSCL-25) __ Factorial Structure, Psychometric Properties, and Population-based norms. Journal of Comprehensive Psychiatry. 55(2):396-403. doi: 10.1016/j.comppsych.2013.08.020. 40- Asner-Self, Kimberly K.; Schreiber, James B.; Marotta, Sylvia A. (2006). A Cross-Cultural Analysis of the Brief Symptom Inventory-18. Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology. 12(2):367-375. 41- Andreu, Y.; Galdón, M. J.; Dura, E.; Ferrando, M.; Murgui, S.; García, A.; Ibáñez, E. (2008). Psychometric properties of the Brief Symptoms Inventory-18 (BSI-18) in a Spanish sample of outpatients with psychiatric disorders. 20(4):844-850. 42- Meachen, Sarah-Jane; Hanks, Robin A.; Millis, Scott R.; Rapport, Lisa J. (2008). The Reliability And Validity of the Brief Symptom Inventory -18 in Persons With Traumatic Brain Injury. Arch Phys Med Rehabil. 89:958-965. 43- Meijer, Rob R.; Vries, Rivka M. de; Bruggen, Vincent van (2011). An Evaluation of the Brief Symptom Inventory–18 Using Item Response Theory: Which Items Are Most Strongly Related to Psychological Distress?. Psychological Assessment. 23(1):193-202. 44- Houghton, Frank; Keane, Noreen; Murphy, Niamh; Houghton, Sharon; Dunne, Claire; Lewis, Christopher Alan; Breslin, Michael J.(2012). The Brief Symptom Inventory-18 (BSI-18): norms for an Irish third-level college sample. The Irish Journal of Psychology. 33(1):43-62. 45- Syed, Hammad Raza; Zachrisson, Henrik Daae; Dalgard, Odd Steffen; Dalen, Ingvild; Ahlberg, Nora (2008). Concordance between Hopkins Symptom Checklist (HSCL-10) and Pakistan Anxiety and Depression Questionnaire (PADQ), in a rural self-motivated population in Pakistan. BMC Psychiatry. Retrieved 2015-7-13 from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2500013/. 46- Krejcie, R. V.; Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement. 30(3):607-610. 47- Lovibond, P. F.; Lovibond, S. H. (1995). The structure of negative emotional states: Comparison of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) with the Beck Depression and Anxiety Inventories. Behaviour research and therapy. 33(3): 335-343. 48- Antony, M. M.; Bieling, P. J.; Cox, B. J.; Enns, M. W.; Swinson, R. P. (1998). Psychometric properties of the 42-item and 21-item versions of the Depression Anxiety Stress Scales in clinical groups and a community sample. Psychological assessment. 10(2): 176-181. 49- اصغری‌مقدم، محمدعلی؛ ساعد، فؤاد؛ دیباج‌نیا، پروین و زنگنه، جعفر(1387). بررسی مقدماتی اعتبار و پایایی مقیاس‌های افسردگی، اضطراب و استرس(DASS) در نمونه‌های غیربالینی. مجلۀ دانشور رفتار. 31:38-23. 50- Beck, A. T., Steer, R. A., & Brown, G. K. (1996). Manual for the Beck Depression Inventory-II. San Antonio, TX: Psychological Corporation. 51- Beck, A.T.; Steer, R.A. & Brown, G.K. (2000). Manual for the Beck Depression Inventory-II. Son Antonio, tx: the psychological corporation. 52- Segal, D. L.; Coolidge, F. L.; Cahill, B. S.; O'Riley, A. A. (2008). Psychometric properties of the Beck Depression Inventory—II (BDI-II) among community-dwelling older adults. Behavior Modification. 32(1): 3-20. 53- Ghassemzadeh, H.; Mojtabai, R.; Karamghadiri, N.; Ebrahimkhani, N. (2005). Psychometric properties of a Persian‐language version of the Beck Depression Inventory‐Second edition: BDI‐II‐PERSIAN. Depression and anxiety. 21(4): 185-192. 54- Beck, A. T.; Epstein, N.; Brown, G. & Steer, R. A. (1988). An Inventory for measuring clinical Anxiety: Psychometric Properties. Journal of Counseling and Clinical Psychology. 56:893-897. 55- Kabacoff, R. I.; Segal, D. L.; Hersen, M.; Van Hasselt, V. B. (1997). Psychometric properties and diagnostic utility of the Beck Anxiety Inventory and the State-Trait Anxiety Inventory with older adult psychiatric outpatients. Journal of anxiety disorders. 11(1): 33-47. 56- کاویانی، حسین؛ موسوی، اشرف‌سادات. (1387). ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامۀ اضطراب بک در طبقات سنی و جنسی جمعیت ایرانی. مجلۀ دانشدۀ پزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران. 2 (66): 136-140. 57- فتی،لادن؛ بیرشک، بهروز؛ عاطف‌وحید،محمدکاظم و دابسون، کیث.(1384). ساختارهای معناگذاری طرحواره‌ها، حالت‌های هیجانی و پردازش شناختی الاعات هیجانی: مقایسۀ دو چارچوب مفهومی. فصلنامۀ اندیشه و رفتار. 42: 326-312. 58- Goldberg, D. P. (1972). The detection of psychiatric illness by questionnaire. London: Oxford University Press. 59- Goldberg, D. P. & Hillier, V. F. (1979). A scaled vesion of the General Health Questionnaire. Psychological Medicine; 9:139-145. 60- Banks, M. H. (1983). Validation of the general health questionnaire in a young community sample. Psychological Medicine. 13:349-353. 61- Vallego, M. A.; Jordan, C. M.; Ortega, J. (2007). Psychological Assessment via the Internet: A Reliability and Validity Study of Online (vs Paper-and-Pencil) Versions of the General Health Questionnaire-28 (GHQ-28) and the Symptoms Check-List-90-Revised (SCL-90-R). Journal of Medical Internet Research. 9(1). http://doi:.org/10.2196/jmir.9.1.e2. 62- Spitzer, R.L., Kroenke, K., Williams, J.B.W., Lowe, B. (2006). A brief measure for assessing generalized anxiety disorder. Arch. Intrn. Med. 166:1092–1097. 63- نائینیان، محمدرضا؛ شعیری، محمدرضا؛ شریفی، معصومه؛ هادیان، مهری. (1389). برری پایایی و اعتبار مقیاس کوتاه اختلال اضطراب فراگیر (GAD-7). دوفصل‌نامۀ روانشناسی بالینی و شخصیت. 3(4):41-50. 64- Watson, D.; Clarke, L. A.; Tellegen, A. (1988). Development and Validation of Brief Measures of Positive And Negative Affect: The PANAS Scales. Journal of Personality and Social Psychology. 54: 1063-1070. 65- Crawford, J. R.; Henry, J. D. (2004). The Positive and Negative Affect Schedule (PANAS): Construct validity, measurement properties and normative data in a large non‐clinical sample. British journal of clinical psychology. 43(3): 245-265. 66- بخشی‌پور، عباس؛ دژکام، محمود. (1384). تحلیل عاملی تأییدی مقیاس عاطفۀ مثبت و منفی. مجلۀ روانشناسی. 36:351-365. 67- مظفری، شهباز.(1382). بررسی همبسته‌های شادمانی ذهنی بر اساس الگوی پنج عاملی در میان دانشجویان دانشگاه شیراز. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه شیراز. 68- شعیری، محمدرضا. (1387). ساخت و وارسی ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامۀ «شمس». مقالۀ منتشر نشده. 69- نائینیان، محمدرضا؛ نیک‌آذین، امیر؛ مظلوم، مریم (1392). بررسی مقدماتی پایایی و اعتبار مقیاس سوگیری مذهبی (شمس) در دانش-آموزان مقطع دبیرستان شهر تهران. ششمین همایش بین‌المللی روانپزشکی کودک و نوجوان. دانشگاه تبریز. 70- Leary, R. M. (1983). A brief version of the fear of negative evaluation scale.Personality and Social Psychology Bulletin. 9: 371-375. 71- Hajdúk, M.; Boleková, V.; Heretik, A. (2015) Psychometric properties of Brief Fear of Negative Evaluation–comparison of BFNE and BFNE-S. Annales Psychologici. 2(16): 12-19 72- شکری، امید؛ گراوند، فریبرز؛ نقش، زهرا؛ ترخان، رضاعلی؛ پاییزی، مریم. (1387). ویژگی‌های روانسنجی فرم کوتاه مقیاس ترس از ارزیابی منفی. مجلۀ روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران. 3(14):316-325. 73- Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press. 74- Jamil, M. B. H. Y. (2006). Validity and reliability study of Rosenberg self-esteem scale in Seremban school children. Malaysian Journal of Psychiatry. 15(2): 35-39. 75- جوشن‌لو، محسن و قائدی، غلامحسین. (1387). بررسی مجدد پایایی و اعتبار مقیاس حرمت‌خود روزنبرگ در ایران. دانشور رفتار. 15(31):56-49. 76- Salkovskis, P. M.; Rimes, K. A.; Warwick, H. M.; & Clark, D. M. (2002). The health Anxiety Inventory: Development and validation of scales for the measurement of health anxiety and hypochondriasis. Psychological Medicine. 32: 843-853. 77- Abramowitz, J. S.; Olatunji, B. O.; Deacon, B. J. (2007). Health anxiety, hypochondriasis, and the anxiety disorders. Journal of Behavior Therapy. 38(1): 86-94. 78- کریمی (1393) 79- پناهی، سعیده؛ اصغری‌مقدم، محمدعلی؛ شعیری، محمدرضا و اقتدارنژاد، سمیه.(1389). بررسی ساخت عاملی و ویژگی‌های روانسنجی نسخۀ فارسی فرم کوتاه پرسشنامۀ اضطراب سلامت در یک نمونۀ غیربالینی. مجلۀ اندازه‌گیری تربیتی.2: 46-21. 80- Cronbach, L. J. (1957). The two disciplines of scientific psychology. Journal of American Psychologist, 12, 671– 684. 81- Schermelleh-Engel, K.; Moosbrugger, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online. 8(2):23-74. 82- Tabachnick, B. G.; Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics (5th ed.). New York: Allyn and Bacon. 83- Hu, L. T.; Bentler, P. M. (1999). Cut off Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Journal of Structural Equation Modeling.1:8-38. 84- Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner's guide to structural equation modeling, second edition. London: Routledge.