دانشگاه شاهد روانشناسی بالینی و شخصیت 2345-2188 24 1 2026 07 06 Introduction and use of techniques based on memetic psychology in the treatment of major depressive disorder: A qualitative case study معرفی و استفاده از تکنیک های مبتنی بر روان‌شناسی ممتیک در درمان اختلال افسردگی اساسی: یک مطالعة موردی کیفی 177 198 4833 10.22070/cpap.2025.19656.1616 FA محسن امیری پژوهشگر پسا دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده‌ی علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0001-6161-0775 جهانگیر کرمی دانشیار دانشگاه، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0001-7325-0922 Journal Article 2024 12 27 Introduction: Major depression is one of the disorders that can severely affect the patient's quality of life and in the worst case can cause suicidal thoughts in the patient and even suicide attempts. Therefore, the aim of the present study was to introduce techniques based on memetic psychology and examine their effect on major depressive disorder. Method: The present study was a qualitative case study. The statistical population of this study consisted of all people diagnosed with major depressive disorder living in Kermanshah in 2024. To select the research sample, a purposive sampling method was used and one subject diagnosed with major depressive disorder was selected using a diagnostic interview based on DSM-5. The participant underwent memetic psychology-based interventions for 10 weeks. Results: Finally, the use of the diagnostic interview based on DSM-5, Beck Depression Inventory-2, researcher observations, and patient self-report showed that the use of techniques based on memetic psychology, including Mapping the self, Meme maps, and Deconstructing Memes, is effective in treating major depressive disorder. Discussion and conclusion: The results of this study showed that memetic psychology, as a sub-branch of cultural evolution, can have appropriate explanatory power in how mental disorders arise and persist. Therefore, given the positive effect of techniques based on memetic psychology in the present study, this study was able to create a basis for developing protocols based on memetic psychology in the future. مقدمه: افسردگی اساسی یکی از شایع‌ترین اختلالات روانی است که میتواند کیفیت زندگی بیماران را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد و در موارد شدید به بروز افکار خودکشی یا اقدام به آن منجر شود. بنابراین هدف پژوهش حاضر معرفی تکنیک های مبتنی بر روانشناسی ممتیک و بررسی تأثیر آنها بر اختلال افسردگی اساسی بود. روش: پژوهش کیفی نوع مطالة موردی بود. جامعه آماری شامل تمامی افراد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی ساکن در شهر کرمانشاه در سال 1403 بود. نمونه پژوهش به صورت هدفمند انتخاب شد و یک آزمودنی با استفاده از مصاحبه تشخیصی مبتنی بر DSM-5 وارد مطالعه گردید. شرکت کننده به مدت 10 هفته تحت مداخلات مبتنی بر روان‌شناسی ممتیک قرار گرفت. نتایج: ارزیابی با استفاده از مصاحبه تشخیصی DSM-5، پرسش‌نامه افسردگی بک-2، مشاهدات پژوهشگر و خود گزارش دهی بیمار نشان داد که تکنیک های مبتنی بر روانشناسی ممتیک از جمله خودنگاشت ممتیک، نقشة ممها و ساختار شکنی ممپلکسی در کاهش نشانه‌های اختلال افسردگی اساسی مؤثر است. بحث و نتیجه ‏گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که روانشناسی ممتیک، به عنوان یکی از زیرشاخههای تکامل فرهنگی، ظرفیت مناسبی برای تبیین شکل‌گیری و تداوم اختلالات روانی دارد. لذا با توجه به تأثیر مثبت تکنیکهای مبتنی بر روانشناسی ممتیک در پژوهش حاضر، این پژوهش توانست مبنایی برای تدوین پروتکلهای مبتنی بر روان‌شناسی ممتیک در آینده ایجاد کند.

https://cpap.shahed.ac.ir/article_4833_41071a1452b40720449779a233716395.pdf