دانشگاه شاهد روانشناسی بالینی و شخصیت 2345-2188 24 1 2026 06 22 Determining the effectiveness of systemic-behavioral family therapy on coping styles and cognitive flexibility in type 1 diabetic adolescents تعیین اثربخشی خانواده درمانی سیستمی رفتاری بر سبک های مقابله ای و انعطاف پذیری شناختی در نوجوانان دیابتی نوع 1 111 120 4851 10.22070/cpap.2025.19799.1638 FA زهره قادری گروه روانشناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی ، شاهرود، ایران. 0009-0004-1336-4732 محبوبه طاهر گروه روانشناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران 0000-0003-1320-3643 شهناز نوحی گروه روان‌شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران 0000-0003-4569-8265 جواد اسماعیلی گروه ریاضی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود ایران 0009-0007-2559-0392 Journal Article 2025 02 03 Introduction: Diabetes is a metabolic and chronic disease that has a significant impact on the psychological factors of adolescents. Therefore, the aim of this research was to determine the effectiveness of behavioral systemic family therapy on coping styles and cognitive flexibility in type 1 diabetic adolescents. Method: This study was a semi-experimental type with a pre-test and post-test design with two experimental and control groups. The statistical population was typing 1 diabetic adolescents aged 14-18 years old in Tehran and their parents in 2019, from which 30 volunteers were randomly selected and placed in two experimental and control groups. Then the questionnaires of Freudenberg and Luise (1993) coping styles and Dennis and Vanderwaal (2010) cognitive flexibility were completed by both groups. Then, family therapy was performed on the experimental group. And again, the questionnaires were presented to both groups. Data were analyzed using SPSS version 24 software and covariance analysis method. Results: The results showed that in the sub-scales of coping styles including referring to others (P=0.012) and problem-oriented (P<0.001) between the two experimental and control groups in the post-test There was a significant difference in cognitive flexibility subscales including alternatives (P=0.002), control (P>0.001) and alternatives for human behavior. (P>0.001) There was a significant difference between the two experimental and control groups in the post-test. Discussion and conclusion: Therefore, behavioral systemic family therapy can be used to improve and correct the psychological factors of type 1 diabetic adolescents. مقدمه: دیابت یک بیماری مزمن و متابولیک است که می‌تواند عوامل روان شناختی نوجوانان را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، هدف پؤوهش حاضر تعیین اثربخشی خانواده درمانی سیستمی رفتاری بر سبک های مقابله ای و انعطاف پذیری شناختی در نوجوانان دیابتی نوع 1 بود. روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با دو گروه آزمایش و گواه بود. جامعه آماری شامل نوجوانان دیابتی 14 – 18 ساله مبتلا به دیابت نوع 1 و والدین آنان در شهر تهران در سال 1399 بود. از میان آن‌ها 30 نفر به صورت داوطلبانه و تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش‌نامه سبکهای مقابله ای فرایدنبرگ و لوئیسه (۱۹۹۳م) و پرسش‌نامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال (۲۰۱۰م) بود که در مرحله پیش‌آزمون توسط هر دو گروه تکمیل شد. سپس مداخله خانواده درمانی روی گروه آزمایش اجرا شد و پس از اتمام جلسات، هر دو گروه مجدداً پرسش‌نامه ها را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 24 و روش تحلیل کوواریانس(ANCOVA) تحلیل شدند. نتایج: یافته‌‌ها نشان داد که در خرده مقیاس های سبک های مقابله ای شامل ارجاع به دیگران (012/0(P= و مسئله محور (001/0>(P بین دو گروه آزمایش و گواه در پس آزمون تفاوت معناداری وجود داشت. همچنین، در خرده مقیاس های انعطاف پذیری شناختی شامل جایگزین ها (002/0(P=، کنترل (001/0>(P و جایگزین ها برای رفتار انسانی (001/0>(P بین دو گروه آزمایش و گواه در پس آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده شد. بحث و نتیجه‏ گیری: براساس نتایج می‌توان نتیجه گرفت که خانواده درمانی سیستمی - رفتاری در بهبود و اصلاح عوامل روان‌شناختی نوجوانان دیابتی نوع 1 مؤثر است و می‌تواند به عنوان یک مداخله کارآمد مورد استفاده متخصان قرار گیرد.

https://cpap.shahed.ac.ir/article_4851_5d40954183d62a82257835477ccad3d2.pdf