دانشگاه شاهد روانشناسی بالینی و شخصیت 2345-2188 24 1 2026 07 06 Feasibility Study: The What, the Why, and the Place on Clinical Psychology مطالعۀ امکان‌سنجی: چیستی، چرایی و جایگاه آن در روان‌شناسی بالینی 275 284 4984 10.22070/cpap.2026.20980.1798 FA فاطمه اخوان عبیری دانش‌آموختۀ دکتری تخصصی روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران 0000-0002-1719-3676 محمدرضا شعیری دانشیار روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران 0000-0002-2037-3475 حجت اله فراهانی دانشیار روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران 0000-0002-9799-7008 ارسیا تقوا استاد روان‌پزشکی، گروه روان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران 0000-0001-8415-4581 Journal Article 2025 09 21 Evidence-based interventions must undergo rigorous feasibility assessments after being designed and introduced to the scientific community in the health system. The judgment about their feasibility conforms, to some extent, to a basis to select new interventions as the first step. Feasibility studies seek to answer whether the intervention works in a small sample. If the answer is positive, the research progresses towards a full-scale study, such as a randomized controlled trial. The present article intends to refer to this concept by looking at the origin of feasibility studies and their place in psychology. It will then outline the necessity of conducting feasibility studies by considering their various components, the objectives of these studies, the importance of cultural differences, in an operational manner, and the steps to conduct a feasibility study. Just as psychometric properties of psychological testing instruments need to be studied when they are introduced into a new culture, a new psychotherapy program will need to overcome the methodological bottleneck of a feasibility study to be applied in its target culture to determine its suitability for expansion into the new context. در نظام سلامت، ضروری است مداخلات شواهد - محور پس از طرح و معرفی به جامعۀ علمی، ارزیابی های سختگیرانه ای را در زمینه امکانپذیری پشت‌سر بگذرانند. انتخاب مداخلات جدید، در گام نخست، تا حدودی بر قضاوت دربارۀ امکان سنجی آنها استوار است. مطالعات امکان سنجی می‌کوشند به این پرسش پاسخ دهند که آیا یک مداخله در نمونه ای کوچک قابلیت اجرا و اثربخشی دارد یا خیر. در صورت دریافت پاسخ مثبت، مسیر پژوهش به سوی مطالعات گسترده‌تر، از جمله کارآزمایی‌های بالینی، هدایت میشود. مقالۀ حاضر بر آن است تا با نگاهی به خاستگاه مطالعات امکان‌‌سنجی و جایگاه آن در روان‌شناسی، به این مفهوم اشاره داشته‌ باشد. هم‌چنین، با تأکید بر ضرورت اجرای این مطالعات، مؤلفه‌های اساسی، اهداف و اهمیت توجه به تفاوت‌های فرهنگی را مورد بحث قرار می‌دهد و به‌صورت عملیاتی، گام‌های اجرای یک مطالعۀ امکان‌سنجی را ترسیم می‌کند. چنان‌که ابزارهای روان‌آزمایی هنگام ورود به فرهنگی لازم است ویژگی‌های روان‌سنجی آن‌ها مورد مطالعه قرار گیرد، یک برنامۀ روان‌درمانی جدید نیز برای به‌کارگیری در فرهنگ مقصد خود، نیازمند عبور از تنگنای روش‌شناختی مطالعۀ امکان‌سنجی خواهد بود تا مناسبت آن برای گسترش در یافتار جدید احراز گردد.

https://cpap.shahed.ac.ir/article_4984_f1ababf130ee6a25f12da7478af8f1ac.pdf