دانشگاه شاهد روانشناسی بالینی و شخصیت 2345-2188 24 1 2026 07 06 The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction Training on Negative Mood and Mood Swings in Menopausal Women اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر کاهش عاطفه منفی و نوسان خلق زنان در دوره یائسگی 231 238 5025 10.22070/cpap.2026.20546.1721 FA مژگان اگاه هریس دانشیار روانشاسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-2949-0192 لیلا حیدری دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران 0009-0003-5410-8711 عزت اله کردمیرزا گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0001-6562-7865 مهدیه رحمانیان دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-6745-1426 Journal Article 2025 05 24 Introduction: This study aimed to evaluate the effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) in reducing negative affect and mood swings among menopausal women. Method: This research was a quasi-experimental study with a pretest-posttest-follow-up design and a control group. The study population included menopausal women referred to the Health Network of District 4 in Tehran. Thirty volunteers were selected and randomly assigned to experimental and control groups. The mean age of participants was 51.3 years. The experimental group received eight sessions of group MBSR training. Data were collected using the Negative Affect and Mood Swings questionnaires, completed at three time points. Data analysis was performed using repeated measures analysis of variance. Results: The results indicated that MBSR training significantly reduced negative affect and mood swings in the experimental group compared to the control group at both posttest and follow-up stages (P < 0.05). The mean negative effect score in the experimental group decreased from 38.2 at pretest to 29.9 at posttest and 29.2 at follow-up, while no significant change was observed in the control group. The mean mood swings score in the experimental group also decreased from 50.0 to 41.6 and then to 41.0, with no substantial change in the control group. The intervention effects remained stable at the three-month follow-up. Discussion and conclusion: Mindfulness-Based Stress Reduction can be considered an effective psychological intervention for improving negative affect and mood swings in menopausal women. It is recommended that this approach be emphasized in mental health promotion programs for women during menopause. مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر کاهش عاطفه منفی و نوسانات خلقی در زنان یائسه انجام شد. روش: این پژوهش یک مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان یائسه مراجعه‌کننده به شبکه بهداشت منطقه ۴ تهران بود. از میان داوطلبان واجد شرایط، ۳۰ نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. میانگین سنی شرکت‌کنندگان 3/51 سال بود. گروه آزمایش در هشت جلسه آموزش گروهی ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس شرکت کرد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه‌های عاطفه منفی و نوسانات خلقی بود که در سه مرحله پیش‌آزمون - پس‌آزمون و پیگیری تکمیل شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج: نتایج نشان داد آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس موجب کاهش معنادار عاطفه منفی و نوسانات خلقی در گروه آزمایش نسبت به کنترل در مراحل پس‌آزمون و پیگیری شد‌(P<0.05) . میانگین عاطفه منفی در گروه آزمایش از 2/38 در مرحله پیش‌آزمون به 9/29 در پس‌آزمون و 2/29 در مرحله پیگیری کاهش یافت، در حالی‌که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. همچنین، میانگین نوسانات خلقی در گروه آزمایش از 0/50 به 6/41 و سپس 0/41 کاهش یافت، در حالی‌که در گروه کنترل تغییر قابل‌توجهی دیده نشد. اثر مداخله در دوره پیگیری سه‌ماهه نیز پایدار باقی ماند. بحث و نتیجه‏ گیری: آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس می‌تواند به عنوان یک مداخله روان‌شناختی مؤثر برای بهبود عاطفه منفی و نوسانات خلقی زنان یائسه مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود این رویکرد در برنامه‌های ارتقای سلامت روان زنان در دوره یائسگی مورد توجه قرار گیرد.

https://cpap.shahed.ac.ir/article_5025_b6e584419a62da6229cf347e5ccfa166.pdf