اثربخشی آموزش خود - دلسوزی شناختی بر تاب‌آوری و خودکارآمدی دانش‌آموزان دختر مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه لرستان

چکیده

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش خود - دلسوزی شناختی بر تاب‌آوری و خودکارآمدی دانش‌آموزان دختر مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر بود.
روش: طرح پژوهش حاضر، آزمایشی از نوع پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دختر مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر پایه دوم دوره متوسطه دوم در سال تحصیلی 95-1394 بود. به منظور اجرای پژوهش ابتدا غربالگری انجام گرفت که 302 شرکت کننده پرسشنامه نگرانی پنسلوانیا را تکمیل نمودند و از میان آن‌ها 40 نفر مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر انتخاب گردید، سپس نمونه منتخب به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایش طی 10 جسله 90 دقیقه‌ای تحت آموزش خود - دلسوزی قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش مصاحبه تشخیصی و پرسشنامه‌های تاب‌آوری و خودکارآمدی بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آماری توصیفی و استنباطی از جمله تحلیل کواریانس استفاده گردید.
نتایج: نتایج تحلیل کواریانس حاکی از آن بود که گروه آزمایش افزایش معناداری  را در  تاب‌آوری (0.003>P) و خودکارآمدی (0.005>P) بعد از دریافت آموزش نشان دادند.
بحث و نتیجه‌گیری:  بر اساس یافته‌ها می‌توان گفت آموزش خود - دلسوزی عامل تأثیرگذار مهمی بر افزایش تاب‌آوری و خودکارآمدی افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر است.

کلیدواژه‌ها


1- Higa-McMillan, C. K., Francis, S. E., Rith-Najarian, L., & Chorpita, B. F. (2016). Evidence base update: 50 years of research on treatment for child and adolescent anxiety. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 45(2). PP.  91-113.
 2- Muller-Pinzler, L., Gazzola, V., Keysers, C., Sommer, J., Jansen, A., Frässle, S., & Krach, S. (2015). Neural pathways of embarrassment and their modulation by social anxiety. Neuroimage, 119. PP.  252-261.
 3- نجومی، مرضیه؛ صادقی عابدینی، مرتضی، و رضوان‌طلب، رضا. (1381). بررسی شیوع اضطراب در معلمین مقطع دبیرستان شهر تهران. فصلنامه پایش، 1 (3)، صص. 53-47.
 4-American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5®). American Psychiatric Pub.
 5- Charney, D. S. (2003). The psychobiology of resilience and vulnerability to anxiety disorders: implications for prevention and treatment. Dialogues in clinical neuroscience, 5(3). PP. 207.
 6- Perkins, D. F. & Jones, K. R. (2004). Risk behaviors and resiliency within physically abused adolescents. Child Abuse & Neglect, 28. PP. 547-63.
 7- Pinquart, M. (2009). Moderating effects of dispositional resilience on associations between hassles and psychological distress. Journal of applied Developmental psychology, 30(1). PP.  53-60.
 8- رمضانی، فریدون و حجازی مسعود. (1396). مقایسه سلامت روانی، تاب­آوری و سرسختی روانی در افراد ورزشکار و غیرورزشکار. روان­شناسی بالینی و شخصیت، 15(1)، صص. 166-157.
 9- Connor, K. M., & Zhang, W. (2006). Resilience: Determinants, measurement, and treatment responsiveness. CNS spectrums, 11(12). PP. 5-12.
 10- مؤمنی، خدامراد و علیخانی، مصطفی. (1392). رابطه عملکرد خانواده، تمایز یافتگی خود و تاب­آوری با استرس، اضطراب و افسردگی در زنان متأهل شهر کرمانشاه. فصلنامه مشاوره و روان­درمانی خانواده، 3(2)، صص. 320-289.
 11- Meece, J. L., Glienke, B. B. & Burg, S. (2006). Gender and Motivation, Journal of School Psychology, 44. PP.  351-373.
 12- Stanley, M. A., Novy, D. M., Hopko, D. R., Beck, J. G., Averill, P. M., & Swann, A. C. (2002). Measures of self-efficacy and optimism in older adults with generalized anxiety. Assessment, 9(1). PP. 70-81.
 13- حسین­خانزاده، عباسعلی؛ طاهر، محبوبه؛ فلاح­نژاد، سیده­زینب، و سیدنوری، سیده زهرا. (1395). پیش­بینی خودکارآمدی و حرمت خود بر اساس خوددلسوزی، روان­شناسی بالینی و شخصیت، 14(1)، صص.42-33.
 14- عسگری­ماهانی، مریم؛ سلیمانی، لاله؛ ظفرنیا، نیلوفر، میری، سکینه. (1394). مجله توسعه در پرستاری و مامایی، 12(2)، صص. 37-29.
 15- Tahmassian, K., & Jalali Moghadam, N. (2011). Relationship between self-efficacy and symptoms of anxiety, depression, worry and social avoidance in a normal sample of students. Iranian journal of psychiatry and behavioral sciences, 5(2). PP.  91-98.
 16- Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: Freeman.
 17- Barlow, D. H. (2000). Unraveling the mysteries of anxiety and its disorders from the perspective of emotion theory. American Psychologist, 55(11). PP. 1247-1263.
 18- Muris, P. (2002). Relationships between self-efficacy and symptoms of anxiety disorders and depression in a normal adolescent sample. Personality and individual differences, 32(2). PP.  337-348.
 19- Neff, K. D., Kirkpatrick, K. L., & Rude, S. S. (2007). Self-compassion and adaptive psychological functioning. Journal of research in personality, 41(1). PP. 139-154.
 20- Neff, K. D. (2003). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and identity, 2(2). PP.  85-101.
 21- Neff, K. D. (2009). The role of self-compassion in development: A healthier way to relate to oneself. Human development, 52(4). PP. 211-214.
 22- Roemer, L., Lee, J. K., Salters-Pedneault, K., Erisman, S. M., Orsillo, S. M., & Mennin, D. S. (2009). Mindfulness and emotion regulation difficulties in generalized anxiety disorder: Preliminary evidence for independent and overlapping contributions. Behavior therapy, 40(2). PP. 142-154.
 23- Tirch, D. (2012). The compassionate-mind approach to overcoming anxiety: Using the compassion-focused therapy (CFT) to treat worry, panic, and fear. American institute for cognitive therapy, 38. PP.  6-29.
 24- یزدانی، محمدرسول، مؤمنی، خدامراد. (1395). نقش سبک زندگی و تاب­آوری در پیش­بینی سلامت روان و خودشفقت­ورزی دانشجویان دانشگاه رازی کرمانشاه در سال 393. مجله تحقیقات بالینی در علوم پیراپزشکی، 5(2)، صص. 124-115.
 25- Halifax, J. (2011). The precious necessity of compassion. Journal of Pain and Symptom Management, 41(1). PP. 146-153.
 26- Raque-Bogdan, T. L., Ericson, S. K., Jackson, J., Martin, H. M., & Bryan, N. A. (2011). Attachment and mental and physical health: self-compassion and mattering as mediators. Journal of Counseling Psychology, 58(2). PP. 272.
 27- شیخ­الاسلامی، علی؛ قمری­کیوی، حسین و محمدی، نسیم. (1395). اثربخشی آموزش خود-دلسوزی شناختی بر خودکارآمدی ادراک شده زنان سرپرست خانوار تحت سرپرستی کمیته امداد خمینی (ره). فصلنامه مددکاری اجتماعی، 5(2)، صص. 19-13.
 28- Smith, J. L. (2015). Self-Compassion and Resilience in Senior Living Residents. Seniors Housing & Care Journal, 23(1). PP. 16-31.
 29- Perez-Blasco J, Sales A, Meléndez JC, Mayordomo T. (2016). The Effects of Mindfulness and Self-compassion on Improving the Capacity to Adapt to Stress Situations in Elderly People Living in the Community. Clinical Gerontologist. 39(2). PP.  90-103.
 30- Kurilova, J. (2013). Exploration of Resilience in Relation to Mindfulness, Self-Compassion, and Attachment Styles. Doctoral dissertation, University of Calgary.
 31- Hayter, M. R., & Dorstyn, D. S. (2014). Resilience, self-esteem and self-compassion in adults with spina bifida. Spinal cord, 52(2). PP. 167-171.
 32- Charles, L. (2010). Mindfulness, Self-Compassion, Self-Efficacy, and Locus of Control: Examining Relationships between Four Distinct but Theoretically Related Concepts.
 33- Iskender M (2009). The relationship between self-compassion, self-efficacy, and control belief about learning in Turkish university students. Social behavior and personality: 37(5). PP. 711-72.
 34- حسینی، فاطمه­سادات. (1394). اثربخشی آموزش خود-دلسوزی به شیوه گروهی بر خودکارآمدی و انگیزش تحصیلی دانش­آموزان دختر. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روان­شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
 35-  دلاور، علی. (1386).  روش تحقیق در روان­شناسی و علوم تربیتی .تهران­: ویرایش.
 36- Kaufman, J., Birmaher, B., Brent, D., Rao, U. M. A., Flynn, C., Moreci, P., & Ryan, N. (1997). Schedule for affective disorders and schizophrenia for school-age children-present and lifetime version (K-SADS-PL): initial reliability and validity data. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 36(7). PP. 980-988.
 37- Shahrivar, Z., Kosha, M., Moallemi, SH., Tehrani-Dost, M.  (2010). Alaghband-rad J. The Reliability and Validity of Kiddie-Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia- and Schizophrenia- Present and Life-time. Child and Adolescent Mental Health, 15(2). PP.  97-102.
 38- Molina, S., & Borkovec, T. D. (1994). The Penn State Worry Questionnaire: Psychometric properties and associated characteristics.
 39- دهشیری، غلامرضا؛ گلزاری، محمود؛ برجعلی، احمد، و سهرابی، فرامرز. (1388). خصوصیات روانسنجی نسخه فارسی پرسشنامه نگرانی ایالت پنسیلوانیا در دانشجویان. مجله روانشناسی بالینی، 1 (4)، صص. 75-67.
 40- محمدی، مسعود. (1384). بررسی عوامل موثر بر تا‌ب‌آوری در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد. پایان نامه دکتری، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران.
41- Sherer, M., Maddux, J., & Mercandante S., Prentice-Dunn, S., Jacobs, B., & Rogers, R. (1982). The self-efficacy scale: construction and validation. Psychological Reports, 51(2). PP.  663-671.
 42- کرامتی، هادی و شهرآرای، مهرناز (1383). بررسی نقش خودکارآمدی ادراک شده در عملکرد ریاضی. مجله علوم انسانی، نوآوری‌های آموزشی، 4 (1)، صص. 115-103.
 43- گل‌پور، رضا؛ ابوالقاسمی، عباس؛ احدی، بتول، و نریمانی، محمد. (1393). اثر بخشی آموزش خود دلسوزی  شناختی  و درمان  متمرکز  بر هیجان  بر  بهبود  کیفیت زندگی  دانش‌آموزان  مبتلا  به  افسردگی. مجله روانشناسی بالینی، 6 (1)، صص. 65-54.
 44- Hart, T. (2007). Interiority and education: Exploring the neuro-phenomenology of contemplation and its potential role in learning. Published by the Impact Foundation, available online at www.theimpactfoundation.org.
 45- Leary, M. R., Tate, E. B., Adams, C. E., Allen, A., & Hancock, J. (2007). Self-compassion and reactions to unpleasant self-relevant events: The implications of treating oneself kindly. Journal of Personality and Social Psychology, 92 (5). PP.  887–904.
 46- Vettese, L., Dyer, C., Li, W., & Wekerle, C. (2011). Does self-compassion mitigate the association between childhood maltreatment and later regulation difficulties? A preliminary investigation. International Journal of Mental Health and Addiction, 9(5). PP. 480–491.
 47- Neff, K. D., & Vonk, R. (2009). Self-compassion versus global self-esteem: Two different ways of relating to oneself. Journal of Personality, 77. PP.  23–50.
 48- Gilbert, P. (2005). Compassion: Conceptualisations, research and use in psychotherapy. Routledge.
 49- Gilbert, P. (2009). An introduction to compassion focused therapy. Advances in Psychiatric Treatment, 15. PP. 199-208.
 50- Allen, A. B., & Leary, M. R. (2010). Self-Compassion, stress, and coping. Social and Personality Psychology Compass, 4(2). PP. 107-118.
 51- Fothergill, A., Edwards, D., & Burnard, P. (2004). Stress, burnout, coping and stress management in psychiatrists: Findings from a systematic review. International Journal of Social Psychiatry, 50. PP. 54-65.
 52- Wilkerson, K. (2009). An examination of burnout among school counselors guided by stress-strain-coping theory. Journal of Counseling & Development, 87. PP. 428-437.
 53- Tsai, P. C. (2015). Trainee’s anxiety and counseling self-efficacy in counseling sessions. Graduate Theses and Dissertations. Iowa State University.
 54- Levitt, D. H. (2001). Active listening and counselor self-efficacy: Emphasis on one microskill in beginning counselor training. The Clinical Supervisor, 20. PP. 101–115.
 55- Neff, K. D. (2011). Self-compassion: Stop beating yourself up and leave insecurity behind. New York, NY: HarperCollins.