ارزیابی حافظه آینده‌نگر، تصمیم‌گیری خطرپذیر و تصمیم‌گیری همکارانه در بین افراد با تیپ شبانه‌روزی صبحگاهی و شامگاهی

نویسندگان

چکیده

مقدمه: ابعاد زیستی شخصیت بر ابعاد شناختی افراد تاثیر دارند. پژوهش حاضر جهت مقایسه حافظه آینده‌نگر، تصمیم‌گیری خطرپذیر، تصمیم‌گیری همکارانه در افراد با الگوهای شبانه‌روزی صبحگاهی و شامگاهی انجام شد.

روش: این تحقیق با رویکرد روش‌شناسی کمی در قالب یک طرح علّی-مقایسه‌ای در دو گروه افراد با الگوهای صبحگاهی و شامگاهی مورد بررسی قرار گرفت. نمونه پژوهش شامل 70 دانشجوی دختر و پسر 18 تا 32 ساله، دانشجوی کارشناسی یا کارشناسی ارشد بود که با استفاده از فراخوان و آزمون غربال‌گری صبحگاهی- شامگاهی انتخاب شدند. افراد انتخاب شده شامل 38 نفر صبحگاهی و 32 نفر شامگاهی بودند که در دو جلسه صبح و عصر مورد بررسی قرار گرفتند. از یک پرسشنامه صبحگاهی- شامگاهی و تکالیف شناختی کامپیوتری حافظه آینده‌نگر مبتنی بر زمان، تکلیف قمار آیووا، تصمیم‌گیری همکارانه (معمای زندانی) به عنوان ابزار جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد.

نتایج: تحلیل آماری با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد که بین دو گروه افراد با الگوی شبانه‌روزی صبحگاهی و شامگاهی از نظر حافظه آینده‌نگر، تصمیم‌گیری خطرپذیر تفاوت معنادار وجود دارد. نتایج نشان داد که عملکرد حافظه آینده‌نگر در گروه شامگاهی بهتر از گروه صبحگاهی بود. همچنین میزان تصمیم‌گیری خطرپذیر در گروه شامگاهی بالاتر از گروه صبحگاهی می‌باشد.

بحث و نتیجه‌گیری: بنابراین نتایج پژوهش بیانگر این است که بین دو گروه صبحگاهی و شامگاهی از نظر کارکردهای شناختی در  حافظه آینده‌نگر، تصمیم‌گیری خطرپذیر تفاوت وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


1- Cousins, J. Bell, I. Bootzin, R. (2015). Coffee-Related Insomnia. Coffee in Health and Disease Prevention, 457-464. 4- Loureiro, F., & Garcia-Marques, T. (2015). Morning or Evening person? Which type are you? Self-assessment of chronotype. Personality and Individual Differences, 86, 168-171. 5- Cavallera, G M. Giudici, S. (2008). Morningness and eveningness personality: A survey in literature from 1995 up till 2006. Personality and Individual Differences, 44, 3-21. 9- Roeser, K., Obergfell, F., Meule, A., Vögele, C., Schlarb, A. A., & Kübler, A. (2012). Of larks and hearts—morningness/eveningness, heart rate variability and cardiovascular stress response at different times of day. Physiology & behavior, 106(2), 151-157. 10- Gorgoni, M., D'Atri, A., Lauri, G., Rossini, P. M., Ferlazzo, F., & De Gennaro, L. (2013). Is sleep essential for neural plasticity in humans, and how does it affect motor and cognitive recovery?. Neural plasticity. 13- Preckel, F., Lipnevich, A. A., Schneider, S., & Roberts, R. D. (2011). Chronotype, cognitive abilities, and academic achievement: A meta-analytic investigation. Learning and Individual Differences, 21(5), 483-492. 16- Ponzi, D. Wilson, C. Maestripieri, D. (2014). Eveningness is associated with higher Risk-Taking, independent of sex and personality. Psychological Reports, 115(3), 932-947. 17- Markham, G. McGlinchey, E. Hein, K. Harvey, A. (2013). Morning versus Evening Circadian Tendencies: Suicidality and Risk Propensity during the Transition to Adulthood. Yale Review Of Undergraduate Research In Psychology, 43-51. 18- Maestripierl, D. ( 2014). Night owl women are similar to men in their relationship orientation, risk-taking propensities, and cortisol levels: implications for the adaptive signifi cance and evolution of eveningness. Evolutionary Psychology, 12, 130 -147. 19- Killgore, W. D. (2007). Effects of sleep deprivation and morningness-eveningness traits on risk-taking. Psychological reports, 100(2), 613-626. 21- Doebel, M. Hauert, CH. (2005). Models of cooperation based on the Prisoner’s Dilemma and the Snowdrift game. Reviewse and Syntheses, 8, 748-766. 22- Kouchaki, M. Smith, I. (2013). The Morning Morality Effect: The Influence of Time of Day on Unethical Behavior. Psychological Science, 28, 1-8. 24- Mueller, S. T., & Piper, B. J. (2014). The psychology experiment building language (PEBL) and PEBL test battery. Journal of neuroscience methods, 222, 250-259. 25- Evans, K. L., & Hampson, E. (2014). Does risk-taking mediate the relationship between testosterone and decision-making on the Iowa Gambling Task?. Personality and Individual Differences, 61, 57-62. 27- Veselý, Š., & Hereby, I. (2011). Psychology of decision making: Effect of learning, end-effect, cheap talk, and other variables influencing decision making in the Prisoner’s Dilemma game (Doctoral dissertation, Masarykova univerzita, Filozofická fakulta). 28- Matchock, R. L., & Mordkoff, J. T. (2009). Chronotype and time-of-day influences on the alerting, orienting, and executive components of attention. Experimental brain research, 192(2), 189-198. 29- Hidalgo, M. P. L., Zanette, C. B., Pedrotti, M., Souza, C. M., Nunes, P. V., & Chaves, M. L.F. (2004). Performance of chronotypes on memory tests during the morning and the evening shifts. Psychological reports, 95(1), 75-85. 30- Walker, M. P., & Stickgold, R. (2006). Sleep, memory, and plasticity. Annu. Rev. Psychol., 57, 139-166. 31- Chatburn, A. Lushington, K. Kohler, M. (2014). Complex associative memory processing and sleep: A systematicreview and meta-analysis of behavioural evidence and underlyingEEG mechanisms. journal of Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 47 (3), 646-655. 32- Shannon, B. J., Dosenbach, R. A., Su, Y., Vlassenko, A. G., Larson-Prior, L. J., Nolan, T. S., ... & Veselý, Š., & Hereby, I. (2011). Psychology of decision making: Effect of learning, end-effect, cheap talk, and other variables influencing decision making in the Prisoner’s Dilemma game (Doctoral dissertation, Masarykova univerzita, Filozofická fakulta). 33- Telzer, E. H., Fuligni, A. J., Lieberman, M. D., & Galván, A. (2013). The effects of poor quality sleep on brain function and risk taking in adolescence. NeuroImage, 71, 275-283. 34- Ingram, K. K., Ay, A., Kwon, S. B., Woods, K., Escobar, S., Gordon, M., ... & Jain, K. (2016). Molecular insights into chronotype and time-of-day effects on decision-making. Scientific Reports, 6. 35- Gunia, B. C., Barnes, C. M., & Sah, S. (2014). The Morality of Larks and Owls Unethical Behavior Depends on Chronotype as Well as Time of Day. Psychological science, 25(12), 2272-2274.