نقش اجتناب تجربی، ذهن آگاهی و حساسیت اضطرابی به‌عنوان عوامل فراتشخیصی در پیش‌بینی نشانه‌های اختلالات هیجانی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 سازمان بهزیستی آذربایجانشرقی

چکیده

مقدمه: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش اجتناب تجربی، ذهن‌آگاهی و حساسیت اضطرابی به‌عنوان فرآیندهای فراتشخیصی در پیش‌بینی نشانه‌های اختلالات هیجانی بود.

روش: بدین منظور براساس حجم جامعه که دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز بود 297 دانشجو (میانگین سنی 5.8±21.6) به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله­ ای انتخاب و ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پذیرش و عمل، پرسشنامه تجدیدنظر شده حساسیت اضطرابی و پرسشنامه نشانه‌های افسردگی و اضطرابی بر روی آن‌ها اجرا شد. بود).

نتایج: یافته‌ها نشان داد که عدم اجتناب تجربی با اکثر نشانه‌های افسردگی و همه نشانه‌های اضطرابی همبسته است (p<0.01). همچنین ذهن‌آگاهی با بیشتر نشانه‌های افسردگی و دو عامل نشانه‌های اضطرابی همبستگی نسبتاً پایینی دارد (p<0.01). نهایتاً حساسیت اضطرابی با برخی نشانه‌های افسردگی و همه نشانه‌های اضطرابی همبستگی مثبت معنادار دارد (p<0.01). نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد اجتناب تجربی پیش‌بین نشانه‌های افسردگی، شامل سستی، بی‌خوابی، خودکشی، افزایش اشتها، خلق‌وخوی مرضی و بهزیستی است، ولی ذهن آگاهی و حساسیت اضطرابی فقط در برخی از نشانه‌های افسردگی سهیم هستند (p<0.01). علاوه بر این حساسیت اضطرابی پیش‌بین برجسته نشانه‌های اضطرابی بوده و اجتناب تجربی نقشی متوسط و ذهن‌آگاهی نقش ضعیفی در آن‌ها دارد (p<0.01).

بحث و نتیجه‌گیری: به‌صورت کلی اجتناب تجربی فرآیند فراتشخیصی مشترک و بارزی در اختلالات هیجانی است، اما حساسیت اضطرابی سهم بیشتری در اختلالات اضطرابی دارد و ذهن‌آگاهی فرآیند کمتر مؤثری در این زمینه است.

کلیدواژه‌ها


1. Watson, D., & Naragon-Gainey, K. (2014). Personality, Emotions, and the Emotional Disorders. Clinical Psychological Science, 2 (4): 422-442. 2. Watson, D. (2005). Rethinking the mood and anxiety disorders: A quantitative hierarchical model for DSM-V. Journal of Abnormal Psychology, 114:522–536. 3. Brown, T. A., Campbell, L. A., Lehman, C. L., Grisham, G. R., & Mancill, R. B. (2001). Current and lifetime comorbidity of the DSM-IV anxiety and mood disorders in a large clinical sample. Journal of Abnormal Psychology, 110: 585-599. 4. Barlow, D. H., Allen, L. B., & Choate, M. L. (2004). Toward a unified theory for emotional disorders. Behavior Therapy, 35: 205–230. 5. Ehring, T., & Watkins, E.R. (2008). Repetitive negative thinking as a transdiagnostic process. International Journal of Cognitive Therapy, 1, 192–205. 6. Mansell, W., Harvey, A., Watkins, E., & Shafran, R. (2009). Conceptual foundations of the transdiagnostic approach to CBT. Journal of Cognitive Psychotherapy, 23: 6–19. 7. Clark, D.A., & Taylor, S. (2009). The transdiagnostic perspective on cognitive-behavioral therapy for anxiety and depression: New wine for old wineskins? Journal of Cognitive Psychotherapy, 23: 60–66. 8. Dudley, R., Kuyken, W., & Padesky, C.A. (2010). Disorder specific and trans-diagnostic case conceptualization. Clinical Psychology Review, 31: 213–224. 9. Harvey, A., Watkins, E., Mansell, W., & Shafran, R. (2004). Cognitive behavioural processes across psychological disorders: A transdiagnostic approach to research and treatment. Oxford, UK: Oxford University Press. 10. Hayes, S. C., Wilson, K. G., Gifford, E. V., Follette, V. M., & Strosahl, K. (1996). Experiential avoidance and behavioral disorders: A functional dimensional approach to diagnosis and treatment. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 64: 1152–1168. 11. Hayes, S.C., Strosahl, K.D., Wilson, K.G., Bissett, R.T., Pistorello, J., Toarmino, D., McCurry, S.M. (2004). Measuring experiential avoidance: A preliminary test of a working model. The Psychological Record, 54: 553–578. 12. Eifert, G. H., Forsyth, J. P., Arch, J., Espejo, E., Keller, M., Langer, D. (2009). Acceptance and Commitment Therapy for Anxiety Disorders: Three Case Studies Exemplifying a Unified Treatment Protocol. Cognitive and Behavioral Practice, 16: 368-385. 13. Chawla, N., & Ostafin, B. (2007). Experiential avoidance as a functional dimensional approach to psychopathology: An empirical review. Journal of Clinical Psychology, 63 (9): 871–890. 14. Baer, R. A. (2007). Mindfulness, assessment and transdiagnostic processes. Psychological Inquiry, 18(4): 238–242. Shallcross, A. J., Troy, A. S., Boland, M., & Mauss, I. B. (2010). Let it be: Accepting negative emotional experiences predicts decreased negative affect and depressive symptoms. Behaviour Research and Therapy, 48: 921–929. 16. Marx, B. P., & Sloan, D. M. (2005). Peritraumatic dissociation and experiential avoidance as predictors of posttraumatic stress symptomatology. Behaviour Research and Therapy, 43: 569–583. 17. Spinhoven, P., Drost, J., de Rooij, M., van Hemert, A. M., Penninx, B. W. (2014). A longitudinal Study of Experiential Avoidance in Emotional Disorder. Behavior Therapy, 45: 840-850. 18. Bird, T., Mansell, W., Dickens, C., & Tai, S. (2013). Is There a Core Process Across Depression and Anxiety? Cognitive Therapy and Research, 37: 307-323. 19. Greeson, J., Garland, E. L. and Black, D. (2014) Mindfulness: A Transtherapeutic Approach for Transdiagnostic Mental Processes, in The Wiley Blackwell Handbook of Mindfulness (eds A. Ie, C. T. Ngnoumen and E. J. Langer), John Wiley & Sons, Ltd, Chichester, UK. 20. Brake, A., Saur-Zavala, S. Boswell, J. F., Gallagher, M. W., Farchione, T. J., Barlow, D. H. (2016). Mindfulness-Based Exposure Strategies as a Transdiagnostic Mechanism of Change: An Exploratory Alternating Treatment Design. Behavior Therapy, 47: 225-238. 21. Boswell, J.F., Farchione, T.J., Sauer-Zavala, S., Muray, M. R., Fortune, M. R., Barlow, D.H. (2013). Anxiety Sensitivity and Interoceptive Exposure: A Transdiagnostic Construct and Change Strategy. Behavior Therapy, 44: 417-431. 22.Bernstein, A., Zvolensky, M. J., Norton, P. J., Schmidt, N. B., Taylor, S., & Forsyth, J. P. (2007). Taxometric and factor analytic models of anxiety sensitivity: Integrating approaches to latent structural research. Psychological Assessment, 19: 74–87. 23. Taylor, S., & Cox, B. J. (1998). Anxiety sensitivity: Multiple dimensions and hierarchic structure. Behaviour Research and Therapy, 36: 37–51. 24. Zvolensky, M. J., Goodie, J. L., Ruggerio, K. J., Black, A. L., Larkin, K. T., & Taylor, B. K. (2002). Perceived stress and anxiety sensitivity in the prediction of anxiety-related responding: A multichallenge evaluation. Anxiety, Stress, and Coping, 15: 211–229. 25. Baillie, A.J., & Rapee R.M. (2005). Panic attacks as risk markers for mental disorders. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 40: 240–244. 26. Schmidt, N.B., Zvolensky, M.J., & Maner, J.K. (2006). Anxiety sensitivity: Prospective prediction of panic attacks and Axis I pathology. Journal of Psychiatric Research, 40: 691–699. 27. Boswell, J. F., Anderson, L. M., & Barlow, D. H. (2014). An idiographic analysis of change processes in the unified transdiagnostic treatment of depression. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 82(6): 1060–1071. 28. Brown, K. W. & Ryan, R. M. (2003). &quot;The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological wellbeing&quot;, Journal of personality and Social psychology, 84, 822- 848. 30. Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K.M., Guenole, N., Orcutt, H. K., Waltz, T., Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire-II: a revised measure of psychological inflexibility and experiential avoidance. Behavior Therapy, 42 (4): 676-688. 33. Watson, D., O'Hara, M.W., Simms, L.J., & et al. (2007). Development and Validation of the Inventory of Depression and Anxiety Symptoms (IDAS). Psychological Assessment, 19(3): 253-268. 34. Abdi, R., Chalabianloo, GH, R., & Joorbonyan, A. (2015). The Role of Perfectionism as a Transdiagnostic Factor in Prediction of Emotional Disorders Symptoms Severity&quot;. Practice in Clinical Psychology, 3(4), 227-234. 35. Wenzlaff, R. M., & Wegner, D.M. (2000). Thought suppression. Annual Review of Psychology, 51: 59–91. 36. Barajas, S., & Garra, L. (2014). Mindfulness and psychopathology: Adaptation of the Mindful Attention Awareness Scale (MAAS) in a Spanish sample. Clínica y Salud, 25 (1): 49-56. 37. Pepping, C. A., Duvanage, M., Cronin, T. J., & Lyons, L. (2016). Adolescent mindfulness and psychopathology: The role of emotion regulation. Personality and Individual Differences, 99: 302-307. 38. Cox, B. J., Enns, M.W., Freeman, P., Walker, J. R. (2001). Anxiety sensitivity and major depression: examination of affective state dependence. Behavior Research and Therapy, 39: 1349-1356. 39. Bishop, S., Lau, M., Shapiro, S., Carleson, L., Anderson, N., Carmody, J., et al. (2004). Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical Psychology: Science and Practice, 11(3): 230-241. 40. Mccabe, R.E. (1999). Implicit and explicit memory for threat words in high-and low-anxiety-sensitive participants. Cognitive Therapy and Research, 23(1), 21-38.