اثربخشی بسته روان‌پویشی شکل‌گیری هویت موفق نوجوان ایران بر فرآیند خودشناسی انسجامی و مولفه‌های روابط موضوعی در نوجوانان ایرانی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران

چکیده

مقدمه: دوره نوجوانی از لحاظ شکل‌گیری هویت بسیار حائز اهمیت است و شکل‌گیری هویت از آن‌رو که به معنای رفتار فرد با خود و دیگران است؛ در زندگی فرد تاثیر بسیار اساسی دارد. با توجه به این‌که هویت افراد از ناخودآگاه آنان ناشی می‌شود و ناخودآگاه متشکل از والدین، فرهنگ و به‌طور کلی زبان است. علاوه بر این دو فاکتور مهم در شکل‌گیری هویت، خودشناسی انسجامی و روابط موضوعی می‌باشد، در این مطالعه پس از تهیه بسته آموزشی مبتنی بر مفاهیم روان‌تحلیل‌گری، خودشناسی ‌انسجامی و روابط موضوعی به بررسی اثربخشی بسته روان‌پویشی شکل‌گیری هویت موفق بر فرآیند خودشناسی انسجامی و مولفه‌های روابط موضوعی پرداخته شده است.
روش: جامعه آماری پژوهش حاضر، که از نوع شبه آزمایشی می‌باشد. نوجوانان 18 تا22 ساله ایرانی هستند. با توجه با ماهیت پژوهش 24 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه ‌روابط‌ موضوعی‌ بل، مقیاس خودشناسی انسجامی قربانی و پرسشنامه سبک هویت برزونسکی مورد استفاده قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار «اس. ‌پی. اس. اس.» و آزمون مانکوا، تجزیه و تحلیل شد.
نتایج: یافته‌ها نشان داد برنامه روان پویشی شکل‌گیری هویت موفق نوجوان ایرانی ، خودشناسی انسجامی را افزایش و نمره خرده مقیاس‌های پرسشنامه روابط موضوعی (دلبستگی ناایمن، بی‌کفایتی اجتماعی، بیگانگی و خودمیان‌بینی) را کاهش می‌دهد.
بحث و نتیجه‌گیری: بسته حاضر به تدریج نوجوانان را تشویق می‌کند تا با بررسی ارتباط خود با والدینشان؛ از زیر نگاه بزرگ‌ دیگری خارج‌شده و به سمت جایگاه بزرگ‌ دیگری حرکت کنند. در واقع نوجوان در سایه فضایی امن به بررسی خود می‌پردازد، شروع به هدف‌گذاری ارزش‌ها و باورهای خود می‌کند و نوع بودنش با جهان هستی را تغییر می‌دهد. بدین‌ترتیب نوجوان برای خود، قیم جدیدی می‌سازد؛ قیمی که به جای وابسته بودن به او دلبسته است.

کلیدواژه‌ها


1. Šeramová B, Bianchi G, Lášticová B, Fichnová K, Hamranová A, Analyses of Socio-Cognitive Identity Styles by Slovak Adolescents. International Journal of Human and Social Sciences,2008, 2,4. 2. Soenens B , Berzonsky M D , Vansteenkiste M , Beyers W , Goossens L. Identity styles and causality orientations: In search of the motivational underpinnings of the identity exploration process. European Journal of Personality,2005, 19, 427–442. 3. Berzonsky M D. Self-construction over the life-span: A process perspective on identity formation. In G. J. Neimeyer & R. A. Neimeyer (Eds.), Advances in personal construct psychology1990,(Vol. 1, pp. 155–186). Greenwich, CT: JAI press. 4. Dollinger S M C. Identity styles and the five-factor model of personality. Journal of Research in Personality,1995, 29(4), 475-479. 5. Berzonsky MD, Kuk L S. Identity status, identity processing style, and the transition to university. Journal of Adolescent Research, 2000,15(1), 81-98. 6. Oyemade UJ, Washington V, Gullo DF. The relationship between Head Start parental involvement and the economic and social self-sufficiency of Head Start families. J Negro Educ 1989;58:5–15 7. Schultz DP, Schultz S. Theories of Personality, Florida ,University of South Florida, 2013. 8. Berzonsky M D, Neimeyer G J. Ego identity status and identity processing orientation: The moderating role of commitment. Journal of Research in Personality,1994, 28(4), 425-435. 9. Berzonsky M D. Identity style and well-being: Does commitment matter? Identity,2003 3, 131 – 142. 10. White R J. The role of parenting style, ethnicity , and identity style in identity commitment and career decision self-efficacy. Doctoral dissertation, University of Southern California,2009 11. Ghorbani N, Watson PJ, Hargis M B. Integrative self-knowledge scale: correlations and incremental validity of a cross-cultural measure developed in Iran and the United States. Journal of Psychology,2008, 142, 395-412. 12. White R J. The role of parenting style, ethnicity , and identity style in identity commitment and career decision self-efficacy. Doctoral dissertation, University of Southern California,2009 13. Aqajani Hossein Abadi M, Farzad V, Shahraray M. The psychometric properties of Identity Style Inventory.Teb Va Tazkeyeh, 2004,53,9-19. (in persian) 14. Bell MD, Billington RJ, Becker BR. Scale for the assessment of reality testing: Reliability, validity, and factorial invariance. J Consult Clin Psychol. 1985; 53(4): 506-11. 15. Soenens B , Berzonsky M D , Vansteenkiste M , Beyers W , Goossens L. Identity styles and causality orientations: In search of the motivational underpinnings of the identity exploration process. European Journal of Personality,2005, 19, 427–442. 16. Mansour M. Developmental psychology from birthto senescence, Tehran: Samt. 2004.(in persian) 17. Hasan Hadinezhad H, Tabatabaeian M, Dehghani M. A Preliminary Study for Validity and Reliability of Bell Object Relations and Reality Testing Inventory.Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 2014,20( 2), 162-169.(in persian) 18. Waterman, A. S. (1999). Identity, the identity statuses, and identity status development: A contemporary statement. Developmental Review, 19, 591-621. 19. Lranjo J, Bernier S, Meins E. Association between material mind mindneds and infant attachment security: investigation the mediating role of maternal sensivity. infant behavior and development,2008, 31, 688_695. 20. Winnicott D. Transitional objects and transitional phenomena. International Journal of Psychoanalysis,1953, 34, 89-97. 21. Lranjo J, Bernier S, Meins E. Association between material mind mindneds and infant attachment security: investigation the mediating role of maternal sensivity. infant behavior and development,2008, 31, 688_695.