اثربخشی مداخلات تمرین هوازی و آموزش مهارت مقابله با استرس بر کاهش استرس شغلی کارکنان سازمان آتش‌نشانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه شاهد

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر، اثربخشی مداخلات تمرین هوازی و آموزش مهارت مقابله با استرس را بر کاهش استرس کارکنان سازمان آتش‌نشانی مورد مطالعه قرار داده‌است.
روش: روش مطالعه از نوع نیمه‌تجربی و به صورت پیش‌آزمون – پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. برای انجام این پژوهش از بین کارکنان داوطلب سازمان آتش‌نشانی شهر تهران، 60 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (30 نفر) و کنترل (30 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایشی 36 جلسه 60 دقیقه‌ای (12 هفته و هر هفته سه روز) در برنامه تمرین هوازی فزاینده، و شش جلسه چهار ساعته در کارگاه آموزش مهارت مقابله با استرس شرکت کردند، ولی گروه کنترل چنین مداخلاتی نداشتند. داده‌ها قبل از شروع و بعد از اتمام مداخله از طریق پرسشنامه استرس شغلی  (موسسه سلامت و ایمنی انگلستان) جمع‌آوری و با استفاده از آزمون آماری کوواریانس (آنکوا) تحلیل شدند.
نتایج: ورزش هوازی و آموزش مهارت مقابله با استرس به صورت معناداری، موجب کاهش استرس شغلی افراد گروه آزمایش در سطح (خطای کمتر از 5 درصد) در مقایسه با گروه کنترل شد.
بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌های این پزوهش نشان می‌دهد که با فعالیت ورزشی هوازی و آموزش مهارت مقابله با استرس می‌توان موجبات کاهش استرس شغلی و درنتیجه تعدیل فشارهای روانی و ارتقاء عملکرد کارکنان سازمان آتش‌نشانی را فراهم کرد.
 

کلیدواژه‌ها


1- راس، رندال. آلتمایر. الیزابت (1377). استرس شغلی، ترجمه غلامرضا خواجه پور. تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.
2- خیر.محمد.سیف، دیبا (1383). بررسی رابطه­ مهارتهای مقابله با استرس و پیشرفت تحصیلی دانشجویان با توجه به برخی از عوامل جمعیت شناختی. دو ماهنامه علمی - پژوهشی دانشور رفتار دانشگاه شاهد، سال 11، شماره 4، صص 34-25.
3- ساعتچی، محمود ( 1378). بهداشت روانی در محیط کار، تهران : انتشارات ویرایش، چاپ سوم، صص 87-20 .
4- Coleman, J.C. (2005). Abnormal psychology and Modern, Sixth Edition. Scott Foreman Company.
5- جلالی، امید (1394).  تاثیر فعالیت بدنی بر فرسودگی شغلی و میزان آسیب های ناشی از کار در ماموران مبارزه با مواد مخدر . فصلنامه مطالعات مبارزه با مواد مخدر، سال 7، شماره 25 و 24 .
6- جعفری، صدیقه.یزدی، منوره و حسینیان، سیمین (1388). قابلیت پیش بینی فرهنگ سازمانی و فشار روانی شغل. مجله علوم رفتاری وزارت علوم، دوره 3، شماره 4. صص 338-331.
7- مهرابی زاده هنرمند، مهناز. آتش افروز، عسکر و همکاران ( 1392). مقایسه سلامت عمومی، استرس شغلی و فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنایی و عادی. روان شناسی بالینی و شخصیت ( دانشور رفتار سابق) ، سال 20، شماره 9، صص 64-53.
8- آزادمرزآبادی،اسفندیار. نیک نفس، سعید (1394). فعالیت بدنی، رضایت از زندگی و نقش آن ها در استرس شغلی کارکنان نظامی .دو ماهنامه سلامت کار و ایران، دوره 12، شماره 4.
9- جهانگیری، مهدی. صفاییان آزاده و همکاران (1396). بررسی وضعیت سلامت روان کارکنان سازمان آتش‌نشانی شهر شیراز در سال 1395. مجله بهداشت کار و ارتقاء سلامت ، سال اول، شماره 3.
10- Todd D. Smith, Kevin Hughers, David M Dojy, Mari- Amanda Dvai.(2018) Assessment of Relationships between Work Stress, Work- family Conflict, Burnout and Fire fighter Safety Behavior Outcomes. Safety Science 103.pp 287-292.
11- درویشی، ابراهیم. صادقی،فاطمه. ساعد پناه، کیوان (1394).  بررسی عوامل موثر بر استرس شغلی در پرسنل آتش‌نشانی. مجله تحقیقات نظام سلامت، دوره 11، شماره 1.
12- وثوقی نیری ، عبدالله. روح اللهی، احمد. محمد حسین،حمید (1395).  بررسی تاثیر استرس شغلی بر سلامت عمومی و عملکرد شغلی کارکنان مراقبت پرواز. دو ماهنامه سلامت کار ایران، دوره 13، شماره 1، صص 57-47.
13- سلطانیان، محمد علی.امین بیدختی،علی اکبر(1388). بررسی نقش ورزش  بر فرسودگی شغلی کارمندان . مجله دانشگاه علوم پزشکی سمنان، دوره 10، شماره 4. صص 286-281.
14- C Schmidt, a Mckune. (2012). Association between Physical fitness and job Performance in Fire fighters. Ergonomics SA, 24(2) ISSN, Number. 27-28.
15- Fabrizio Perroni, Laura Guidentti, Lamberto Cignitti, and Carlo Baldari. (2014). Psychophysiological Responses of Firefighters to Emergencies: A Review. The open sports sciences journal. 7, (supple 1-1 M3). pp. 8-15.
16- Durand G, Tsismenakis A. J., Jahnke SA, Baur DN, Christopi, kales SN (2011). Firefighters physical Activity: relation to fitness and cardiovascular disease risk. Med Sic sports Exercise, 43(9):1752- 9.
17- Sara A, Jahnke, MellisaL. Hyde, Christopherk. Haddock, Nattinee Jitnarin, R. SueDay, Walker S.C. (2015).” High- intensity Fitness Training among a National Sample of Male Career Firefighter”. Safety and Health at work, vol. b is 1.pp. 74-71
18- فیروزه، مرجان. صارمی،مهنار.ملکی، اعظم. کاوسی،امیر (1394). بررسی حداکثرظرفیت هوازی و عوامل مرتبط با آن در آتش نشانان. دو ماهنامه سلامت کار ایران، دوره 12،شماره3، صص 26-15.
19- حسینی، سیدمجتبی، نصیری پور، اشکان و پورنجف،آزاده (1395). بررسی تاثیر آموزش مهارت با استرس بر عملکرد شغلی بهورزان شهرستان ایلام در سال 1393. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، دوره24، شماره3.
20- Chung I, Lee M, Jung S, Nam C. (2015). Minnesota multiphasic personality inventory as related factor for post-traumatic stress disorder symptoms according to job stress level in experienced firefighters: 5-year study. Ann Occupy Environ Med 27: 1-8.
21- An S, Chung Y, Kim B, Kwak K, Son J, Koo J, et al.( 2015).” The effect of organizational system on self-related depression in a panel of male municipal firefighters”. Annals of Occupational Medicine; 27(1): 1-7.
22- Luthans. (2002). Organizational Behavior New York: McGraw – Hill.
23- Nieoff Bo, Moorman Rh, Blackly G, Fuller J. (2001).”The influence of empowerment and enrichment of employee loyalty in a downsizing environment”. Group Organ Manage; 26:93-112.
24- مهرابیان، فردین.کسمایی،پریسا. عطرکار روشن، زهرا.حیدری،محمود.خلیلی راد، نغمه (1395). تاثیر آموزش مدیریت استرس بر استرس آتش نشانان شهر رشت. دو ماهنامه سلامت کار ایران، دوره 13، شماره 6، صص 86-79.
25- مقدم، مرضیه. رشید زاده، ثریا. شمس علیزاده، نرگس. فلاحی،بدیعه (1393). تاثیر آموزش مقابله با استرس بر استرس ادراک شده و سبک مقابله با آن در دانشجویان پزشکی. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، جلد 19. شماره 3.صص 60-52.
26- Chinaveh, M., Ishak, M.N, & Salleh, M.A. (2010). Improving mental health and academic performance through multiple stress management intervention: Implication for divorce learner. Procedia- Social and Behavioral Science, 7, 311-316.
27- آزاد مرزآبادی، اسفندیار. غلامی فشارکی، محمد( 1389). بررسی اعتبار و روایی پرسشنامه استرس شغلی HSE . مجله علمی پژوهشی علوم رفتاری، دوره چهارم، شماره 4.