اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد برباورهای انگیزشی و افق زمانی دانشجویان دارای رفتارهای خودشکن تحصیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد بر باورهای انگیزشی و افق زمانی دانشجویان دارای رفتارهای خودشکن تحصیلی دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان انجام گرفته است.
روش: پژوهش به روش نیمه‌آزمایشی و با طرح پیش‌آزمون و پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان در سال تحصیلی 96-95 بودند، نمونه شامل 40 نفر از دانشجویان دارای رفتارهای خودشکن تحصیلی بود که به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) گنجانده شدند. گروه آزمایشی به مدت 8 هفته و هر هفته یک جلسه گروهی دو ساعته تحت آموزش قرار گرفتند. گروه کنترل در طول این مدت هیچ آموزشی را دریافت نکردند.  آزمودنی‌ها توسط مقیاس‌های شناخت و رفتار خودشکن کانینگهام (2007)، راهبردهای انگیزشی برای یادگیری پنتریچ و دی گروت (1990) و چشم‌انداز زمان زیمبادرو (1999) قبل و بعد از آموزش و پس از اتمام مرحله پیگیری سه ماهه مورد ارزیابی قرار گرفتند. تحلیل داده‌های پژوهش به کمک نرم‌افزار آماری «اس. پی. اس. اس. 22» و به دلیل رعایت نشدن مفروضه همگنی واریانس کوواریانس از آزمون تحلیل واریانس چند متغیری با اندازه گیری مکرر و با تصحیح گرین - هاوس استفاده شد.
نتایج: یافته‌های مربوط به آزمون‌های تجزیه و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس‌آزمون و پیگیری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد آموزش مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد بر کاهش رفتارهای خودشکن تحصیلی و متعاقباً بر باورهای انگیزشی و افق زمانی دانشجویان دارای رفتارهای خودشکن تحصیلی  اثربخش بوده است.
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که آموزش پذیرش و تعهد  منجر به کاهش رفتارهای خودشکن تحصیلی، کاهش اضطراب امتحان،افزایش خودکارآمدی و انگیزه درونی و همچنین افزایش اهمیت نسبت به دیدگاه‌های زمانی آینده هدفمند در دانشجویان دارای رفتارهای خودشکن می شود.

کلیدواژه‌ها


1-Baumeister, R. F., & Bushman, B. (2008). Social psychology and human nature. Thompson Learning. vol 4, pp.136-137.
2- Van Erde, W. (2000). Procrastination: self regulation in initiation aversive goals applied psychology an international review. Applied Psychology: An International Review, vol. 49, pp. 372-389.
3- Baumeister, R. F. (1997). Esteem threat, self-regulatory breakdown, and emotional distress as factors in self-defeating behavior. Review of General Psychology. Vol. 1, pp.145-174.
4- Gagnon, J., Dionne, F. & Pychyl, T.A. (2016). Commited action: An initial study on its association to procrastination in academic setting. Journal of Contextual Behavioral Science. vol.5, pp.9–102.
5- Wei, M., K.U., T. Y. (2007).Testing a conceptual model o working through self-defeating patterns. Journal of counseling psychology .vol. 54, (3)., pp. 205-305.
6-Tice, D.M., & Baumeister, R .F. (1997). Longitudinal study of procrastination, performance, stress, and health: The costsand benefits of dawdling. Psychological Science, vol. 8(6), pp.454–458.
7- میری سمانه، منصوری احمد.. اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کمال‌گرایی و اضطراب امتحان دانشجویان. روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار). در دست چاپ.
8- Cunningham, J. L. (2007). Stress, Need for Recovery, and Ineffective Self-Management The University of Tennessee at Chattanooga. PhD Dissertatio, at Bowling Green State University.
9- Ferrari, J. R. (2001).Procostination as self regulation of performance. Effects of cognitive load, self awareness and time limits on working best under pressure. European journُal of personality. Vol .15, pp.391-406
10- Vohs, k. d., & Baumeister, R. F. (2004). Understanding self regulation: Hand book of self regulation (pp 1.12). New York: Guildford Press.
11- Thompson, B. (2006).Foundations of behavioral statistics: an insight-based approach. NewYork: Guilford Press.
12- محمودزاده، رقیه؛ محمدخانی، شهرام .(1395). کمال گرایی و اهمالکاری:نقش واسطه ای نشخوار فکری. روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار). دوره 14، شماره1، بهار و تابستان.134-125.
13-Ferrera, T. S. (2011). Personal performance goal orientation, goal structure, persistence, and self handicapping in the classroom. PhD Dissertation, Fordham University.
14- Pintrich, P. R., & De Groot, E., V. (1990). Motivational and Self-Regulated Learning Components of Classroom Academic Performance .journal of educational psychology, Vol .18, pp. 33-40.
15-Ram, A. (2005). The relationship of positive and negative perfectionism to academic achievement, achievement motivation, well- being in tertiary students [MSc Thesis]. Christchurch: The University of Canterbury.
16- Chu, A. H., & Chol, J. N. (2005). Rethinking Procrastination: Positive Effects of “Active” Procrastination Behavior on Attitudes and Performance. The Journal of Social Psychology. Vol. 145. (3), pp. 245–264.
17-Uysal, A., & Knee, C. R. (2012). Low trait selfcontrol predicts self-handicapping. Journal of Personality, vol. 80, pp.59-78.
18-Higgins, R. L., & Berglas, S. (1990).The maintenance and treatment of self-handicapping: From risk-taking to face-saving and back. In R. L.
19- حسین چاری، مسعود؛ دهقانی، یوسف ( 1387 ). پیش بینی اهمال کاری تحصیلی بر اساس راهبردهای خود تنظیمی در یادگیری. فصل نامه پژوهش در نظام های آموزشی، سال 3، شماره 4. صص 64-7.
20- Garcia, T. (1995). The role of motivational strategies in self-regulated learning. New Directions in Teaching and Learning. Vol. 63, pp.29-42.
21-سابقی، لیلا؛ دانش، عصمت؛ رضابخش،حسین؛ سلیمی نیا، نرگس .(1393). تعیین سطح پیش بینی کننده عزت نفس در خودناتوانسازی میان دانشجویان ورزشکار قهرمان و غیرقهرمان در دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی. روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار). سال21. شماره 11.صص 36-25.
22-Simons, J,. Vansteenkiste, M., Lence, W. & Lacante, M. (2004). Placing Motivation and Future Time PerspectiveTheory in a Temporal Perspective. Journal of Educational Psychology Review, Vol. 16, No. 2, pp.121- 139.
23-Drake, L., Duncan, E., Sutherland, F., Abernathy, C., & Henry, C. (2008). Time perspective and correlates of wellbeing. Time & Society. Vol. 17.(1), pp.47-61.
24-Anagnostopoulo, F., & Griva, F. (2011). Exploring Time Perspective in Greek Young Adults: Validation of the Zimbardo Time Perspective Inventory and Relationships with Mental Health Indicators. Soc Indic Res, DOI 10.1007/s11205-011-9792-y.
 25- Scheier M. F., & Carver, C. S. (1992). Effects of optimisim on psychological and physical well-being theorical overview and empirical update. Cognitive therapy and research, vol. 2, pp.201-228.
26-Specter, M. H., & Ferrari, J. R. (2000). Time orientations of procrastinators: Focusing on the past, present, or future? Journal of Social Behavior and Personality, vol.15, pp.197–202.
27- Jackson, T., Fritch, A., Nagasaka, T., & Pope, L. (2003). Procrastination and perceptions of past, present, and future. Individual DiVerences Research, vol. 1, pp.17–28.
28- همتی، حمیده؛ امیدیان، مرتضی؛ برزگر، کاظم. (1394). رابطه جهت گیری زمان با اهمالکاری در دانشجویان یزد. سومین کنفرانس ملی روانشناسی و علوم رفتاری.
29- Sirois, F. M. (2014). Procrastination and Stress: Exploring the Role of Self-compassion. Self and Identity, vol.13 (2), pp.128-145.
30- Harber, K. D., Zimbardo, P. G., & Boyd, J. N. (2003). Participant self-selection biases as a function of individual differences in time perspective. Basic and Applied Social Psychology, vol. 25, pp.255–264.
31-Lennings, C. J. (1999). Motivation and future temporal orientation: A test of the self-handicapping hypothesis. Correspondence to: Department of Behavioural Science, University of Sydney. PO Box 170, Lidcombe, 2141. New South Wales, Australia
32-Kim, S., Fernandez, S., Terrier, L. (2017). Procrastination, personality traits, and academic performance: When active and passive procrastination tell a different story. Personality and individual Differences Vol 108 (1), pp.154-157.
33-Avci, S. (2013). Relations between Self Regulation, Future Time Perspective and the Delay of Gratification in University Students. Journal of education. Vol. 133(4), pp.33-47.
34-Lee, N, Krabbendam, L., & Dekker, S. (2012). Academic motivation mediates the influence of temporal discounting on academic achievement during adolescence. Journal of Trends in Neuroscience and Education. Vol. 1. (1), pp.43-18.
35-Cosenza, M. & Nigro, G. (2015). Wagering the future: Cognitive distortions, impulsivity delay discounting, and Time perspective in adolercent gambling. Journal of adolescence. Vol 45, pp.56-60.
36-O’Brien, W. K. (2002). Applying the transtheoretical model to academic procrastination. Unpublished doctoral dissertation, University of Houston.
37- Day, V., Mensink, D., & O’Sullivan, M. (2000). Patterns of academic procrastination. Journal of College Reading and Learning. Vol. 30, pp.120-134.
38-Hayes, S. C. (2008). Climbing our hills: A beginning conversation on the comparison of acceptance and commitment therapy and traditional cognitive behavioral therapy. Clinical Psychology: Science and Practice, vol. 15, 286–295.
39- Hayes, S.C., Strosahl, K.D. (2010). A Practical Guide to Acceptance and Commitment Therapy (Theory and Psychotherapy).New York: Springer Science and Business Media Inc
40- Hayes, S.C., Strosahl, K.D., & Wilson, K.G. (2012). Acceptance and commitment therapy: the Process and practice of Mindful Change ((2nd Ed.).NewYork, NY: Guilford Press.
41-Bond, F. W., & Bunce, D. (2000). Outcomes and mediators of change in emotion-focused and problem-focused worksite stress management interventions. Journal of Occupational Health Psychology, vol 5, 156–163.
42-McCracken, L. M., Vowles, K. E., & Eccleston, C. (2005). Acceptance-based treatment for persons with complex, long standing chronic pain: A preliminary analysis of treatment outcome in comparison to a waiting phase. Behavior Research and Therapy, vol.43, pp.1335–1346.
43-Woods, D. W., Wetterneck, C. T., & Flessner, C. A. (2006). A controlled evaluation of acceptance and commitment therapy plus habit reversal for trichotillomania. Behavior Research and Therapy, vol.44, 639–656.
44-Creswell, J. D., Welch, W. T., Taylor, S. E., Sherman, D. K., Gruenewald, T. L., & Mann, T. (2005). Affirmation of personal values buffers neuroendocrine and psychological stress responses. Psychological Science, vol. 16, pp.846–85.
45-Wang, S., Zho, Y., Yu, S., Ran, L., Wen, L., Xiang, P., & Chen, Y.F. (2015). Acceptance and Commitment Therapy and Cognitive–Behavioral Therapy as Treatments for Academic Procrastination: A Randomized Controlled Group Session. Research on Social Work Practice. Vol. 1.Pp. 1-11. (19).
46-Scent, C. L., &. Boes, S.R. (2014) Acceptance and Commitment Training: A Brief Intervention to Reduce Procrastination among College Students, Journal of College Student Psychotherapy, vol .28, pp.144–156.
47- Van Erde, W. (2003). Procrastination at work and time management training. The Journal of Psychology, vol. 137, pp.421–434.
48-Sirois, F.M., & Tosti, N. (2012).Lost in the moment? An investigation of procrastination, mindfulness, and well-being. Journal of Rational Emotive Cognitive Be havior Therapy, vol. 30(4), pp.237–248.
49-Glick, D.M., Millstein, D.J., & Orsillo, S.M. (2014).A preliminary investigation of the role of psychological flexibility in academic procrastination. Journal of Contextual Behavioral Science, vol 3, 81–88.
50-Hayes, S.  C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy model, processes and outcomes. Behavior Research and Therapy. Vol. 44, pp.1–25.
51- Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement. Vol 30 (3), p.607-10.
52- محمدی، زهرا. (1393). پیش بینی رفتارهای خودشکن با جهت گیری هدف: واسطه گری احساسات شرم و گناه. روانشناسی تحولی. روانشناسان ایرانی. سال 11. شماره41. صص 102-83.
53-امید، محمد هادی. (1392). اثربخشی آموزش کاهش اهمالکاری با رویکرد شناختی-رفتاری بر باورهای انگیزشی و عملکرد تحصیلی با توجه به جهت گیری هدف در دانشجویان دختر. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
54-حسینی نسب، داود و رامشه، محمد حسین. (1379). بررسی ارتباط بین مولفه های یادگیری خودنظم داده شده با هوش . مجله علوم اجتماعی دانشگاه شیراز. شماره 16-15. صص 85-96.
55- Zimbardo, P. J., & boyed, J. N. (1999). Putting time in perspective: A valid, reliable individual-differences metric. Journal of Personality and Social Psychology, Vol. 77(6), pp. 1271-1288
56-تاج، مهشید؛ مکری، آذرخش و فتوحی، اکبر. (1388). کاهش ارزش تاخیری و همبستگی آن با چشم انداز زمان در کارورزان پزشکی. مجله اندیشه و رفتار. دوره 11. شماره3 . صص 9-1.
57-Hayes, S. C., Strosahl, K., & Wilson, K. G. (1999). Acceptance and commitment therapy: an experiential approach to behavior change. NewYork,
58-Hayes, S. C, &. Smith, S. (2005). Get out of your mind and into your life: the new acceptance and commitment therapy. Oakland,
59-Chase, J. A., Houmanfar, R., Hayes, S. C., Ward, T. A., Vilardaga, J. P. & Follette V. (2013). Values are not just goals: Online ACT-based values training adds to goal setting in improving undergraduate college student performance. Journal of Contextual Behavioral Science, vol.2, pp.79-84.
60-Hayes, S, C. (2004). Acceptance and commitment therapy, relational frame theory, and the third wave of behavioral and cognitive therapies. Behavior therapy, vol. 35, pp.639-665.
61-Harris, R. (2009). ACT made simple: An easy-to-read primer on acceptance and commitment therapy. Oakland.
62-Hayes, S, C. (2004). Acceptance and commitment therapy, relational frame theory, and the third wave of behavioral and cognitive therapies. Behavior therapy, vol. 35, 639-665.
63- Harris, R. (2009). ACT made simple: An easy-to-read primer on acceptance and commitment therapy. Oakland, CA: New Harbinger
64-Pychyl, T.A., & Flett, G.L. (2012). Procrastination and self-regulatory failure: an introduction to the special issue. Journal of Rational-Emotive Cognitive-Behavior Therapy, vol. 30 (4), 203–212.