بررسی اثربخشی برنامه آموزش مادران و نوجوانان برکاهش مشکلات رفتاری و اجتماعی دختران نوجوان در دوره بلوغ

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده

مقدمه: توجه به مشکلات رفتاری و مهارت‌های اجتماعی نوجوانان و آموزش آن‌ها و والدین در دوره بلوع حائز اهمیت است. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه آموزش مادران و نوجوانان بر کاهش مشکلات رفتاری و افزایش مهارت‌های اجتماعی دختران نوجوان در دوره بلوغ است.
روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون و پس‌آزمون باگروه کنترل و پیگیری بود. جامعه آماری، تمام دانش‌آموزان دختر در شهر یزد را شامل می‌شد که در سال تحصیلی 97 – 1396 در مدارس دولتی مشغول به تحصیل بودند. به شیوه نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای 30 دختر نوجوان انتخاب گردیدند که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها، مادران آزمودنی‌ها به سوالات پرسشنامه سیستم ارزیابی رفتار کودکان (ویرایش سوم) و سیستم بهبود مهارت‌های اجتماعی پاسخ دادند. جلسات مداخله برای گروه آزمایش 30 جلسه را شامل می‌شد که بطور جداگانه در جهت آموزش مادران و نوجوانان برگزار شد. لازم به ذکر است که گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار «اس. پی. اس. اس. – 24» و  شاخص‌های توصیفی میانگین، انحراف استاندارد و تحلیل کوواریانس چند متغیری استفاده شد.
نتایج: یافته‌های پزوهش حاضر نشان داد که بین دو گروه آزمایش و کنترل پس از ارائه برنامه آموزشی تفاوت معنادار وجود دارد و برنامه آموزشی موجب کاهش مشکلات رفتاری و افزایش مهارت اجتماعی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است (P<0.001).
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر که نشان داد دریافت آموزش می‌تواند نقش مهمی در کاهش مشکلات رفتاری و افزایش مهارت‌های اجتماعی در دوره بلوغ داشته باشد می‌توان به این نتیجه رسید که آموزش والدین و نوجوانان و افزایش میزان آگاهی آن‌ها در دوره بلوغ حائز اهمیت است و در جهت این هدف، بهتر است برنامه‌ها و مدل‌های مداخله مناسب در دوره بلوغ و قبل از آن مورد توجه قرار گیرند.
 

کلیدواژه‌ها


1- Herting, M.M., & Sowell, E.R. (2017). Puberty and structural brain development in humans, Vol 44, PP. 122–137. doi: 10.1016/j.yfrne.2016.12.003. 2-Berenbaum, SA., Beltz, AM., & Corley, R. (2015). The importance of puberty for adolescent development: conceptualization and measurement. Adv Child Dev Behav, Vol 48, PP. 53–92 3- Recabarren, SE., Recabarren, M., Sandoval, D., Carrasco, A., Padmanabhan, V., Rey, R., Richter, HG., Perez-Marin ,CC., Sir-Petermann, T., Rojas-Garcia, PP.(2017). Puberty arises with testicular alterations and defective AMH expression in rams prenatally exposed to testosterone. Domest Anim Endocrinol. Vol 23, 61, PP.100-107. doi: 10.1016/j.domaniend. 4- Braams, BR., van Duijvenvoorde, AC., Peper, JS., Crone, EA. (2015). Longitudinal changes in adolescent risktaking: a comprehensive study of neural responses to rewards, pubertal development, and risktaking behavior, J Neurosci. Vol 35,18, PP. 7226–7238. 5- Ladouceur, CD. (2012). Neural systems supporting cognitive-affective interactions in adolescence: the role of puberty and implications for affective disorders. Front Integr Neurosci, 6,65 6- Mrug, S., Elliott, M.N., Davies, S., Tortolero,S.R., Cuccaro,P.,& Schuster, M.A. (2014). Early Puberty, Negative Peer Influence, and Problem Behaviors in Adolescent Girls. The American Academy of Pediatrics, 0031-4005, PP. 1098-4275 7- Vannest K, R.C.K.R., Intervention Guide for Behavioral and Emotional Issues (BASC-2). . (2008). Published by Pearson. 8- Lipsey, M.W., et al., Improving the Effectiveness of Juvenile Justice Programs: A New Perspective on Evidence-based Practice.(2011). Georgetown University, Center for Juvenile Justice Reform. 9- Hosie, J., Gilbert, F., Simpson, K., Daffern, M. (2014). An examination of the relationship between personality and aggression using the general aggression and five factor models. Aggressive Behavior, Vol 40, PP. 189–196. 10- Hernandez, M ., Marangoni, C., Grant, MC., Estrada, J., Faedda, GL. (2017). Parental Reports of Prodromal Psychopathology in Pediatric Bipolar Disorder. Curr Neuropharmacol. Vol 15,3, PP.380-385. doi: 10.2174/1570159X14666160801162046 11- Bettencourt, B.A., Talley, A., Benjamin, A.J., Valentine, J. (2006). Personality and aggressive behavior under provoking and neutral conditions: a meta-analytic review. Psychological Bulletin, Vol 132, PP. 751–777. 12- Samuelsson, M., Holsti, A., Adamsson, M., Serenius, F., Hägglöf, B., Farooqi, A.(2017). Behavioral Patterns in Adolescents Born at 23 to 25 Weeks of Gestation. Journal of Pediatrics, Vol 22. doi: 10.1542/peds.2017-0199. 14- Mrug, S., Elliott, M.N., Davies, S., Tortolero, S.R., Cuccaro, P & Schuster, M.A. (2014). Early Puberty, Negative Peer Influence, and Problem Behaviors in Adolescent Girls. Pediatrics, doi:10.1542/peds.2013-0628, Vol 133, PP. 7-14 15- Jalling, C. (2017). Prevention and Prediction of Adolescent Problem Behavior. Published by Karolinska Institutet. ISBN 978-91-7676-905-8 16- Nilsen,w., Karevold,E.B., Kaasboll,J., & Kjeldsen, A. (2018). Nuancing the role of social skills– a longitudinal study of early maternal psychological distress and adolescent depressive symptoms. BMC Pediatrics, Vol 18, PP.133 17- Doyle,p. Quayle,E. Newman,E.(2017). Social climate in forensic mental health settings: A systematic review of qualitative studies. Aggression and Violent Behavior. 18- Deighton,J., Croudace, T., Fonagy, P., Brown, J., Patalay, P., & Wolpert, M. (2014). Measuring mental health and wellbeing outcomes for children and adolescents to inform practice and policy: a review of child self-report measures. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, Vol 8, PP 14-20 19- Musuva, R., Shen, Y., Wei, X., Binder, S., Ivy,J.A., Secor, W.E., Montgomery,S.P., King ,C.H, Mwinzi.(2017). Change in children’s school behavior after mass administration of praziquantel for Schistosoma mansoni infection in endemic areas of western Kenya: A pilot study using the Behavioral Assessment System for Children (BASC-2). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0181975 20- Ladouceur CD, Peper JS, Crone EA, Dahl RE. White matter development in adolescence: the influence of puberty and implications for affective disorders. Dev Cogn Neurosci. 2012; Vol 2,1 PP 36–54 21- Jones, R.M. Somerville, L.H. Ruberry, J.J. Powers, A. Mehta, N. Casey, B.J.(2014). Adolescent-specific patterns of behavior and neural activity during social reinforcement learning, Cogn. Affect. Behav. Neurosci. PP 1-15 22- March J, Silva S, Petrycki S, Curry J, Wells K, Fairbank J, Burns B, Domino M, McNulty S, Vitiello B, Severe J. (2004). Treatment for Adolescents with Depression Study (TADS) team. Fluoxetine, cognitive-behavioral therapy, and their combination for adolescents with depression: Treatment for Adolescents with Depression Study (TADS) randomized controlled trial. Journal of the American Medical Association, Vol 292,7, PP 807-820 23- Reynolds, C., R. Kamphaus, and K. Vannest, Behavior Assessment System for Children (BASC). (2011). PP 366-371. 24- Crosby,J.(2011). Test Review: F. M. Gresham & S. N. Elliott Social Skills Improvement System Rating Scales. Minneapolis, MN: NCS Pearson, 2008. Journal of Psychoeducational Assessment, Vol 29,3, PP 292-296 25- Gresham,F.M, Elliott,S.N, Vance,M.J, Cook,C.R.(2011). Comparability of the Social Skills Rating System to the Social Skills Improvement System: Content and Psychometric Comparisons Across Elementary and Secondary Age Levels. American Psychological Association 26, 1, 27–44 26- Eliott S.N., Gresham F.M. (2008). Social skills improvement system (SSIS): Intervention Guide. Pearson clinical assessment. 28- Stein, DS. Munir, KM. Karweck ,AJ. Davidson, EJ. Stein, MT.(2017). Developmental Regression, Depression, and Psychosocial Stress in an Adolescent with Down Syndrome. J Dev Behav Pediatr. Vol 38 ,1, PP 26-S28 29- Euling, S.Y., Selevan, S.G., Pescovitz, O.H., Skakkebaek, N.E. (2008). Role of environmental factors in the timing of puberty. Pediatrics. Vol 121, PP 167–171. 30- Varcarolis, Elizabeth. (2013). Essentials of psychiatric mental health nursing. St. Louis: Elsevier. PP 439–442. 31- Purper-Ouakil D. Didillon A.(2016). Psychopathology related to women pubertal precocity. Encephale, Vol 42,5, PP 453-457 32- Haggerty, K.P., McGlynn-Wright, B.A., and Klima, T. (2014). Promising Parenting Programs for Reducing Adolescent Problem Behaviors. J Child Serv. Vol 8, 4, PP 10.1108/JCS-04-2013-0016. 33-Sukhodolsky, D.G., McCauley, S.E., Ibrahim, K and Piasecka,J.B. (2016). Behavioral Interventions for Anger, Irritability, and Aggression in Children and Adolescents. J Child Adolesc Psychopharmacol. Vol 26,1, PP 58–64