نقش ویژگی‌های شخصیتی و باورهای غیرمنطقی در پیش‌بینی نارضایتی جنسیتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 دانشگاه علوم پزشکی مشهد

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف شناسایی نقش ویژگی‌های شخصیتی و باورهای غیرمنطقی در پیش‌بینی نارضایتی جنسیتی انجام شد.
روش: پژوهش حاضر، توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه افراد مبتلا به نارضایتی جنسیتی بودند که برای طی مراحل قانونی تغییرجنسیت در سال 96-94 به اداره کل پزشکی قانونی خراسان رضوی مراجعه کردند. بدین ترتیب 100 نفر بصورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و پس از اخذ رضایت‌نامه آگاهانه هر سه پرسشنامه پژوهش (مقیاس ویژگی‌های شخصیتی نئو ، پرسشنامه باورهای غیرمنطقی جونز و پرسشنامه اختلال هویت جنسی) را در سازمان تکمیل نمودند. تمام مراحل آماری با استفاده از نرم‌افزار «اس. پی. اس. اس.» انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از روش همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره به روش همزمان بکار گرفته شد.
نتایج: نتایج تحلیل در زمینه پیش‌بینی نارضایتی جنسیتی براساس ویژگی‌های شخصیتی نشان داد که برون‌گرایی و روان‌رنجوری در مجموع 50 درصد از واریانس نارضایتی جنسیتی را پیش‌بینی می‌کنند و متغیر باورهای غیرمنطقی نشان می‌دهد که مهم‌ترین عامل از مجموع متغیرهای باورهای غیرمنطقی ، انتظار بالا از خود، نیاز به تأیید دیگران، تمایل به سرزنش و درماندگی نسبت به تغییر است که در مجموع 48 درصد از واریانس نارضایتی جنسیتی را پیش‌بینی می‌کنند.
بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد ویژگی‌های شخصیتی چون برون‌گرایی و روان‌رنجوری و باورهای غیرمنطقی چون انتظار بالا از خود، نیاز به تأیید دیگران، تمایل به سرزنش و درماندگی نسبت به تغییر می‌توانند در بروز نارضایتی جنسیتی موثر باشند. بنابراین بررسی دقیق روانشناختی افراد مبتلا به نارضایتی جنسیتی قبل از ارائه هر گونه مجوز جراحی تغییرجنسیت شایان توجه است.

کلیدواژه‌ها


 1-Sadock, B., Sadock, V. A., &   Ruiz, P. (2015). Kaplan & Sadock's synopsis of psychiatry: behavioral sciences. New York: Walters Kluwer.
2- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5®). US: American Psychiatric Pub.
3- کاهانی، علیرضا (1381). اختلال هویت جنسی (دگرجنسیت جوها). تهران: تیمورزاده.
4- Michel, A., Ansseau, M., Legros, J. J., Pitchot, W., & Mormont, C. (2002). The transsexual: what about the future? European Psychiatry, Vol 17. No. 6: PP. 353-362.
5- Imperato-McGinley, J., Peterson, R. E., Gautier, T., & Sturla, E. (1979). Androgens and the evolution of male-gender identity among male pseudohermaphrodites with 5α-reductase deficiency. New England Journal of Medicine, Vol 300. No. 22: PP. 1233-1237.
6- مشبکی، اصغر (1385).  مدیریت رفتار سازمانی (تحلیل کاربردی، آموزشی از رفتار سازمانی). تهران:  نشر ترمه.
7-Maddi, S. R. (1989). Personality theories: A comparative analysis. US: Dorsey Press.
8- Moynihan, L. M., & Peterson, R. S. (2001). 7. A contingent configuration approach to understanding the role of personality in organizational groups. Research in organizational behavior, Vol 23: PP. 327-378.
9- Pekrun, R., Goetz, T., Titz, W., Perry, R. P. (2002). Academic emotions in student’ self-regulated learning and achievement: A program of qualitative and quantitative research. Educational Psychologist, Vol 37. No. 2: PP.  91-105.
10- شهسوانی، امیرمحمد؛ عشایری، حسن؛ علی محمدی، سمیه و ستاری، کلثوم (1391). تأثیر استرس بر توجه بینایی انتخابی با نگاه به عامل شخصیتی برونگرایی. دو فصلنامه بالینی و شخصیت (دانشور رفتار). دوره 19، شماره 6، صص 14-1.
11- صداقت، معصومه؛ بهرامی، هادی؛ کیامنش، علیرضا و لک، زهرا (1391). مقایسه ویژگی های شخصیت در دانش آموزان دختر محبوب و منزوی دبیرستانی. دو فصلنامه روانشناسی بالینی و شخصیت (دانشور رفتار). دوره 20، شماره 9، صص. 22-13.
12- Cooper, C. L. (Ed.). (1998). Theories of organizational stress. New York: Oxford University Press.
13-Grant, S., Langan-Fox, J., & Anglim, J. (2009). The big five traits as predictors of subjective and psychological well-being. Psychological reports, Vol 105. No. 1: PP. 205-231.
14- Hayes, N., Joseph, S. (2003). Big 5 correlate of three measures of subjective well-being. Personality and Individual Differences, Vol 34. No. 4: PP. 723-27.
15- Ellis, A. (1994). Reason and emotion in psychotherapy: Revised and updated. New York: Birch Lane.
16-Tiba, A. I. (2010). A GROUNDED COGNITION PERSPECTIVE ON IRRATIONAL BELIEFS IN RATIONAL EMOTIVE BEHAVIOR THERAPY. Journal of Cognitive & Behavioral Psychotherapies, Vol 10. No. 1: PP. 87-99.
17- Kordacová, J. (1996). Irrational beliefs and mental health. Ceska a slovenska psychiatrie, Vol 92. No. 2: PP. 75-82.
18- Bridges, K. R., & Harnish, R. J. (2010). Role of irrational beliefs in depression and anxiety: a review. Health, Vol 2. No. 8: PP. 862.
19- Turner, M., & Barker, J. B. (2013). Examining the efficacy of rational-emotive behavior therapy (REBT) on irrational beliefs and anxiety in elite youth cricketers. Journal of Applied Sport Psychology, Vol 25. No. 1: PP. 131-147.
20- Ellis, A., & Dryden, W. (2007). The practice of rational emotive behavior therapy. New York: Springer publishing company.
21- شفیع آبادی، عبدالله و ناصری، غلامرضا (1397). نظریه های مشاوره و روان درمانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
22- کامکاری، کامبیز و ساعتچی، محمود (1395). آزمون های روانشناختی. تهران: ویرایش.
23-Jacobs, E. E., Masson, R. L., Harvill, R. L., & Schimmel, C. J. (2011). Group counseling: Strategies and skills. Australia Brooks: Cengage learning.
24- مومن جاوید، مهرآور؛ شعاع کاظمی، مهرانگیز (1390). مقایسه ویژگی های شخصیتی افراد مبتلا به اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار. فصلنامه پژوهش اجتماعی، دوره 4، شماره 13، صص 94-81.
25- Demaria, T. P., Kassinova, H., & Dill, C.A. (1989). Psychometric properties of the survey of personal beliefs: A rational-emotive measure of irrational thinking. Journal of personality assessment, Vol 53: PP. 329-341.
26- Steel, H. R., Möller, A. T., Cardenas, G., & Smith, P. N. (2006). The survey of personal beliefs: comparison of south african, mexican and american samples. Journal of rational-emotive and cognitive-behavior therapy, Vol 24. No. 2: PP. 125-142.
27- بخشایش، علیرضا و انتظاری، الهام (1390). رابطه کمالگرایی و باورهای غیرمنطقی در زنان شاغل و خانه دار شهرستان یزد. فصلنامه اندیشه های نوین تربیتی، دوره 7، شماره 1، صص  28-9.
28-Flett, G. L., Hewitt, P. L., & Cheng, W. M. W. (2008). Perfectionism, distress, and irrational beliefs in high school students: Analyses with an abbreviated Survey of Personal Beliefs for adolescents. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, Vol 26. No. 3: PP. 194-205. ‏
29- Stoeber, J., & Stoeber, F. S. (2009). Domains of perfectionism: Prevalence and relationships with perfectionism, gender, age, and satisfaction with life. Personality and Individual Differences, Vol 46. No. 4: PP. 530-535. ‏
30- Kulik, L. (2006). Personality profiles, life satisfaction and gender-role ideology among couples in late adulthood: The Israeli case. Personality and individual differences, Vol 40. No. 2: PP. 317-329.
31- McCrae, R. R., & Costa Jr, P. T. (1985). Comparison of EPI and psychoticism scales with measures of the five-factor model of personality. Personality and individual Differences, Vol 6. No. 5: PP. 587-597.
32-گروسی فرشی، محمدتقی (1380). رویکردی نوین در ارزیابی شخصیت (کاربرد  تحلیل عاملی در مطالعات شخصیت). چاپ اول، تبریز: نشر دانیال و جامعه پژوه.
33- آتش روز، بهروز (1386). پیش بینی پیشرفت تحصیلی از طریق دلبستگی و صفات پنج گانه شخصیتی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.
34- Jones, R. G. (1968). A factored measure of Ellis' irrational belief system with personality and maladjustment correlates [Doctoral dissertation]. Lubbock, Tex: Texas Technological University
35- Bridges, R. K., & Sanderman, R. (2002). The Irrational Beliefs Inventory: cross cultural comparisons between American and Dutch samples. Journal of Rational-Emotive & Cognitive Therapy, Vol 20: PP. 237- 343.
36- گردی، فلور (1382). ارتباط نوع و میزان تفکرات غیرمنطقی با سلامت روانی دانشجویان دوره کارشناسی ارشد گروه های مختلف تحصیلی دانشگاه شهید بهشتی. پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی.
37- عاکفی، رونا و بنی اسد، محمد حسن. (1390). تهیه و تدوین پرسشنامه اختلال هویت جنسی. پایان نامه دکتری حرفه ای، تهران: دانشگاه آزاد واحد علوم پزشکی.
38- دلاور، علی (1397). روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی. تهران: نشر ویرایش.
39- Huppert, F. A. (2009). Psychological well‐being: Evidence regarding its causes and consequences. Applied Psychology: Health and Well‐Being, Vol 1. No. 2: PP. 137-164.
 
40- دستجردی، رضا.؛ ولی اله، فرزاد و و کدیور، پروین (1390). نقش پنج عامل بزرگ شخصیت در پیش بینی بهزیستی روانشناختی. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، دوره 18، شماره 2، صص 133-126.
41- Wood, A. M., Joseph, S., Maltby, J. (2009). Gratitude predicts psychological well-being above the Big Five facets. Personality and Individual Differences, Vol 46. No. 4: PP. 443-47.
42- Konu, A., & Rimpelä, M. (2002). Well-being in schools: a conceptual model. Health promotion international, Vol 17. No. 1: PP. 79-87.
43-حاتمی، محمد و ایوزی، شیما. (1393). بررسی ویژگی های شخصیتی (درون گرایی-برون گرایی) و طرحواره های ناسازگار اولیه در مردان و زنان مبتلا به اختلال هویت جنسی. علوم رفتاری و اجتماعی، دوره 84، صص 1480-1474.
44- انزاب دشتی، ایلناز؛ اصغرنژادفرید، علی اصغر و رئیسی، زهره (1394). مقایسه طرحواره های ناسازگار اولیه و ریشه های والدینی در بیماران مبتلا به اختلال هویت جنسی با گروه عادی. روانشناسی بالینی، دوره 7، شماره 2، صص 60-49.
45- منتشلو، سمیه؛ شعیری، محمد رضا و حیدری نسب، لیلا (1396). مقایسه ویژگی های شخصیتی افراد مبتلا به اختلال ملال جنسیتی تطبیق جنسیت داده و تطبیق جنسیت نداده. دانشگاه شاهد، دوره 24، شماره 130، صص 66-58.