پیش‌بینی رشد پس از آسیب بر اساس ابعاد نیروی اراده در بیماران 65-50 ساله مبتلا به سرطان خون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

مقدمه: مفهوم رشد پس از آسیب در سال‌های اخیر موردتوجه پژوهشگران و متخصصان بالینی قرار گرفته است. هرچند مطالعات قبلی رشد پس از آسیب را در نجات‌یافتگان از بیماری سرطان گزارش داده‌اند، در مورد عوامل تسهیل‌کننده یا تشدیدکننده رشد پس از آسیب در این بیماران پژوهش‌های کمی انجام شده است. پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی رشد پس از آسیب بر اساس ابعاد نیروی اراده در بیماران 65-50 ساله مبتلا به سرطان خون در شهر شیراز انجام شد.
روش: جامعه آماری شامل بیمارانی بودند که جهت درمان به بیمارستان نمازی یا درمانگاه مطهری شیراز در طول سال‌های 1397-1396 مراجعه داشتند و توسط پزشک متخصص، تشخیص سرطان خون دریافت کردند. از بین این بیماران با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس 101 بیمار انتخاب شدند. برای سنجش متغیرها از پرسشنامه رشد پس از آسیب (تدسچی و کالهون،1996) و پرسشنامه نیروی اراده (گودرزی، تقوی و کفه زاده، 1395)، استفاده گردید. برای تحلیل آماری از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه به روش هم‌زمان و گام‌به‌گام استفاده شد.
نتایج: بر اساس یافته‌های آزمون همبستگی پیرسون، نیروی اراده با رشد پس از آسیب و همه‌ی ابعاد آن، رابطه‌ی مثبت معناداری در سطح 0.01 داشت. همچنین، رشد پس از آسیب با نیروی اراده و همه‌ی ابعاد آن رابطه‌ای مثبت و معنی‌دار داشت. بر اساس تحلیل‌های رگرسیون گام‌به‌گام، تنها بعد «خودکنترلی» قادر به پیش‌بینی معنادار رشد پس از آسیب بود.
بحث و نتیجه‌گیری: ارتقای بعد «خودکنترلی» نیروی اراده می‌تواند در افزایش رشد پس از آسیب، نقش داشته باشد. بنابراین، به کار بردن مداخلاتی برای ارتقای «خودکنترلی» می‌تواند در این زمینه، کمک‌کننده باشد.

کلیدواژه‌ها


 1- Scrignaro, M., Sani, F., Wakefield, J. R., Bianchi, E., Magrin, M. E. & Gangeri, L. (2016). Post traumatic growth enhances social identification in liver transplant patients: a longitudinal study. Journal of Psychosomatic Research: Vol88: PP.28-32.
2- Tedeschi, R. G. & Calhoun, L. G. (1996). The posttraumatic growth inventory: measuring the positive legacy of trauma. Journal of Traumatic Stress: Vol9, No 3: PP.455-471.
3- Losiac, W. & Nikiel, J. (2014). Posttraumatic growth in patients after myocardial infarction: the role of cognitive coping and experience of life threat. Health Psychology Report: Vol 2, No 4:  PP.256-262.
4- یانگ، جفری؛ کلوسکو، ژانت و ویشار، مارجوری (1394). طرحواره درمانی راهنمای کاربردی برای متخصصان بالینی، جلد اول، چاپ پنجم، ترجمه حسن حمید پور و زهرا اندوز. تهران: ارجمند.
5- Tedeschi, R. G. (2011). Post traumatic growth in combat veterans. J Clin Ps ycho Med Settings: Vol 18: PP.137-144.
6- کری، جرالد (1395). نظریه و کاربست مشاوره گروهی، ویرایش هشتم، ترجمه کیانوش زهرا کار، فرشاد محسن زاده، احمد حیدر نیا، علیرضا بوستانی پور و عباس سامی. تهران: ویرایش.
7- فرانکل، ویکتور امیل (1397). انسان در جستجوی معنی، چاپ چهل و هشتم، ترجمه مهین میلانی و نهضت صالحیان. تهران: درسا.
8- Baillie, S. E., Sellwood, W. & Wisely, J. A. (2014). Post traumatic growth in adults following a burn. Burns: Vol 40: PP.1089-1096.
9- نیک منش، زهرا؛ امام هادی، محمدعلی و میر عبدالهی، نسرین (1392). پیش‌بینی رشد پس از آسیب بر اساس متغیرهای معنویت، حمایت اجتماعی و عاطفه مثبت در گروه‌های مختلف سنی مبتلا به سرطان سینه. مجله پژوهش و سلامت، دوره 3، شماره 2، صص 362-355.
10- Heidarzadeh, M., Rasouli, M., Mohammadi Shahbolaghi, F., Alavi Majd, H., & Tahmasebi, M. (2014). Posttraumatic growth and its dimensions in patients with cancer. Middle East Journal of Cancer: Vol 5, No 1: PP.23-49.
11- Mehrabi, E., Hajian, S., Simbar, M., Houshyari, M. & Zayeri,F. (2015).Posttraumatic growth:a qualitative analysis of experiences regarding positive psychological changes among Iranian women with breast cancer. Electronic Psysician: Vol 7, No 5: PP.1239-1246.
12- Sawyer, A., Ayers, S. & Field, A.P. (2010). Posttraumatic growth and adjustment among individuals with cancer or HIV/AIDS: a meta-analysis. Clinical Psychology Review: Vol 30: PP.436-447.
13- زند، علی محمد؛ ایمانی، صابر؛ سعادتی، مجتبی؛ برنا، حجت؛ ضیایی، ربابه و هنری، حسین (1389). تأثیر سن، جنس و گروه خونی بر بروز انواع سرطان خون. مجله پزشکی کوثر، دوره 15، شماره 2، صص 114-111.
14- شبان، مرضیه؛ منجمد، زهرا؛ مهران، عباس و حسن‌پور دهکردی، علی (1383). ارتباط بین ویژگی‌های سرطان و کیفیت زندگی بیماران سرطانی تحت شیمی‌درمانی. فصلنامه حیات، سال 10، شماره 22، صص 84-79.
15- Vedat, I., Perinan, G., Seref, K., Anmet, O. & Fikret, A. (2001). The relationship between disease features and quality of life in patients with cancer. Cancer Nursing: Vol 22, No 6: PP.490-495.
16- بخشی بی نیاز، رامین؛ مرتضوی، یوسف؛ طاهرخانی، رضا؛ دهقان نژاد، نرگس؛ مصطفایی، لیلا؛ سفیدی، فاطمه و آزاد، مهدی (1392). بررسی چالش‌ها و نیازهای بیماران مبتلا به لوسمی در فرایند تشخیص و درمان سرطان خون در ایران از دیدگاه متخصصین. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی زنجان، دوره 22، شماره 91، صص 72-61.
17- گودرزی، محمدعلی؛ تقوی، سید محمدرضا و کفه زاده، ستوده. (1395). ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه ایرانی نیروی اراده. گزارش طرح پژوهشی بخش روان‌شناسی بالینی دانشگاه شیراز.
18- شولتز، دوان و شولتز، سیدنی الن (1383). نظریه‌های شخصیت، ویرایش دوم، ترجمه یحیی سید محمدی. تهران: نشر ویرایش.
19- کریمی فر، مسعود؛ روح‌الامینی، مرضیه سادات؛ دین‌پرور، احسان و سهرابی اسمرود، فرامرز (1395). اثربخشی آموزش مؤلفه‌های معنوی بر مؤلفه‌های روان‌شناسی مثبت در نوجوانان. پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده، سال 4، شماره 7، صص 136-113.
20- فاضل، مرتضی؛ سلیمی بجستانی، حسین؛ فرحبخش، کیومرث و اسمعیلی، معصومه (1396). ارائه الگوی رشد پس از سانحه در بیماران سرطانی: یک مطالعه گراند تئوری. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، سال 8، شماره 29، صص 79-105.
21- James, A.G. & Fine, M, A. (2015). Relations between youth’s conceptions of spirituality and their developmental outcomes. Journal of Adolescence: Vol 43: PP.171-180.
22- Harlbut, J. & Ditmeyr, M. (2016). Defining the meaning of spirituality through a qualitative case study of sheltered homeless women. Nursing for Women, s Health: Vol 20, No 1: PP.52-62.
23- Jaswal, S. & Dewan, A. (1997). The relationship between locus of control and depression. Journal of Personality and Clinical Studies: Vol 13, No 1-2: PP.25-27.
24- Job, V., Walton, G.M. Bernecker, K. & Dweck, C.S. (2015). Implicit theories about willpower perdict self regulation and grades in everyday life. Journal of Personality and Social Psychology: Vol 108, No 4: PP.637-647.
25- Krok, D. (2015). Religiousness, spirituality and coping with stress among late adolescents: a meaning making perspective. Journal of Adolescence: Vol 45: PP.196-203.
26- Wang, M. L., Liu, J. E., Wang, H., Chen, L. & Li, Y. (2014). Posttraumatic growth and associated socio-demographic and clinical factors in Chinese breast cancer survivors. European Journal of Oncology Nursing: Vol 18: PP.478-483.
27- Baglama, B. & Atak, I. E. (2015). Relationship between Posttraumatic Growth and Demographic and Clinical Factors among Turkish Cypriot Breast Cancer Survivors. Social and Behavioral Sciences: Vol 205: PP.709-716.
28- Dong, X., Li, G., Liu, C., Kong, L., Fang, Y., Kang, X. & Li, P. (2017). The mediating role of resilience in the relationship between social support and posttraumatic growth among colorectal cancer survivors with permanent intestinal ostomies: A structural equation model analysis. European Journal of Oncology Nursing: Vol 29: PP. 47-52.
29- Ochoa, C., Gasellas-Grau, A., Vives, J., Font, A. & Borras, J. M. (2017). Positive psychotherapy for distressed cancer survivors: Posttraumatic growth facilitation reduces posttraumatic stress. International Journal of Clinical and Health Psychology: Vol 17: PP.28-37.
30- نقیبی، سید ابوالحسن؛ حسینی، حمزه؛ یزدانی، جمشید؛ شفیعی، سیده رقیه و خراسانی، فاطمه (1392). رابطه منبع کنترل و مذهبی بودن با سلامت روان در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مازندران در سال 1389. مجله دین و سلامت، دوره 1، شماره 1، صص 8-1.
31- Karstoft, K, I., Armour, C., Elklit, A. & Solomon, Z. (2015). The role of locus of control and coping style in predicting longitudinal PTSD-trajectories after combat exposure. Journal of Anxiety Disorder: Vol 32: PP.89-94.
32- آقا محمدی، سمیه؛ کجباف، محمد باقر؛ نشاط دوست، حمیدطاهر؛ عابدی، احمد و کاظمی، زینب (1391). اثربخشی آموزش خودکارآمدی بر کیفیت زندگی دختران فراری: پژوهش مورد منفرد. دوفصلنامه روان‌شناسی بالینی و شخصیت، دوره 2، شماره 6، صص 68-57.
33- گلابی، نازنین؛ عبداللهی، محمدحسین و شاهقلیان، مهناز (1395). رابطه تنظیم هیجان و باورهای فراشناختی با مدیریت درد در افراد دچار سردرد مزمن. دوفصلنامه روان‌شناسی بالینی و شخصیت، دوره 14، شماره 1، صص 70-61.