تعارضات زناشویی و نیازهای اساسی: نقش میانجی معنویت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن

2 دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

مقدمه: هدف پژوهش حاضر تدوین و آزمون مدل تبیین تعارضات زناشویی بر پایه نیازهای اساسی در نظریه انتخاب از طریق نقش میانجی معنویت بود.
روش: به این منظور مطالعه‌ای براساس طرح پژوهش همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری (تحلیل مسیر) با استفاده از نمونه‌ای به حجم 172 دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی (131 زن، 41 مرد) که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای و در داخل هر خوشه با استفاده از روش نمونه‌گیری مبتنی بر هدف، انتخاب شده بودند، طراحی و طی آن، هرآزمودنی به پرسشنامه‌های تعارضات زناشویی، نیازهای اساسی گلاسر (آزمون سازگاری نیازهای اساسی صاحبی) و معنویت پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از نرم افزار آماری «اس. پی. اس. اس. – 22» پردازش شد.
نتایج:یافته‌ها نشان داد که میان میزان ارضاءشدگی نیازهای اساسی و معنویت رابطه مثبت معنادار و میان معنویت و تعارضات زناشویی رابطه منفی معنادار وجود دارد. همبستگی میان تعارضات زناشویی با نیاز به عشق و تعلق خاطر و نیاز به تفریح نیز منفی و معنادار است. همبستگی میان پنج نیاز اساسی همگی مثبت و معنادار است؛ همچنین نتایج نشان داد معنویت در رابطه میان نیاز به بقاء، آزادی و قدرت با تعارضات نقش میانجی را دارد.
بحث و نتیجه‌گیری: مدل نهایی برای تبیین رابطه بین نیازهای اساسی و تعارضات زناشوئی به واسطه متغیر معنویت شامل سه نیاز بقاء، آزادی و قدرت است و دو نیاز عشق / تعلق و نیاز به تفریح از آن حذف شده است. در عین حال 5 درصد از واریانس تعارضات زناشویی و 23 درصد از واریانس معنویت بر اساس نیازهای اساسی گلاسر قابل تبیین است.

کلیدواژه‌ها


 
1- Parisuz, A., Najarpourian, S. & Mohammadi, K. (2019). The Effect of Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy on Marital Conflicts and Interpersonal Processing of Married Women with Emotional Divorce. Iranian Evolutionary and Educational Psychology Journal.1, 2, 112-122.
2- Wagner, A., & Grzybowski, L. S. (2014). Como os filhos percebem o relacionamento conjugal de seus pais? In D. M. Arpini, & S. D. Cúnico (Orgs.). Novos olhares sobre a família: Aspectos psicológicos, sociais e jurídicos (pp. 39-53). Curitiba: CRV.
 
3- Zeidner. M, Kloda, I. (2013). Emotional intelligence (EI), conflict resolution patterns and relationships satisfaction, actor and partner effect revisited. Pers Individ Diff, 54, 278- 283.
4- Koerner, A. F. Fitzpatrick, M. A. (2002). You never leave your family in the fight: The impact of family of origin on conflict behavior in romantic relationship. Commun Stud. 53, 3, 234-251.
5-  آقا یوسفی، علیرضا. فتحی آشتیانی، علی. علی اکبری، مهناز. ایمانی فر، علیرضا (1394). اثر بخشی ساختارگرایی بر تعارضات زناشویی، سبک­های اسناد و بهزیستی اجتماعی. دو فصلنامه علمی-پژوهشی روان­شناسی بالینی و شخصیت. دوره 13، شماره 2، صص 115-128.
6- Greeff. A. P, Bruyne. T. D. (2011). Conflict management style and marital satisfaction. J Sex Marriage Ther. 2, 321- 334.
7- Maier, Candice. A. Priest, Jacob. B. (2016). Perceived fairness, marital conflict, and depression: A dyadic data analysis. The American Journal of Family Therapy، 44, 2, 95-109
8- Darling, Nancy. Cohan Catherine. L, Burns. Andrew. Thompson, Louisa. (2008). Within-family conflict behaviors as predictors of conflict in adolescent romantic relations. Journal of Adolescence. 31, 6, pp 671-690.
9- Glasser, W. (1998). Choice theory, A new psychology of personal freedom. New York: Harper Collins Publisher.
10- Glasser, W. (2000). Counseling with choice theory: The new Reality Therapy; New York, Harper Collins Publisher.
11- Glasser, W. (1995). Staying together. NewYork: Harper Perennial.
12-  Glasser, W. & Glasser, C. (2000). Getting together and staying together. NewYork: HarperCollins Publishers Inc.
13- وزیری، مژده. (1394). پیش­بینی رضایت زناشویی زوج‌ها براساسی آن‌ها. رویش روانشناسی،ساله 3، شماره 4. صص 96-87.
14-  Soltanifar, Atefeh. Adinehpour, Moosalreza. Borhani, Mahdieh. & Ziaee, maliheh. (2018). The relationship between satisfying the needs (based on the choice theory), quality of life and marital satisfaction among addict individuals who undergone treatment. Fundamentals of Mental Health. 20, 4, pp 271-277.
15- Brown, T. Stuart, S. (2012). Identifying basic needs: the contextual need assessment. Int J Real Ther. 24, 2, pp 7-10.
 
16- وست، ویلیام. (1383). روان درمانی و معنویت، ترجمه شهریار شهیدی، سلطانعلی شیرافکن. تهران: انتشارات رشد.
17-  Mahoney, A. (2010). Religion in families, 1999–2009: A relational spirituality framework. Journal of Marriage and Family, 72, 4, pp 805–827.
18-  Agate, S. Zabriskie, R & Eggett, D. (2007). Praying, Playing and successful families. Marriage and family Review, 42, 2, pp 51-75.
19-  Diblasio, Fa ، Cheong R. (1997). Christ-like love and forgiveness in marital counseling: Theory and practice implications. Marriage and Family: A Christian Journal.
20-  Mahoney, A. Pargament, K. I. Tarakeshwar, N. & Swank, A. B. (2001). Religion in the home in the 1980s and 90s: A meta-analytic review and conceptual analyses of links between religion, marriage and parenting. Journal of Family Psychology, 15, pp 559-596.
21- Wiggworth, C. (2012). SQ21: the twenty-one skills of spiritual Intelligence. BookBaby.
22-  Friedman, H. & MacDonald, D. A. (2002). Using transpersonal tests in humanistic psuchological assessment. The Humanistic Psychologists, 30, 3, pp 223-236.
23-  Baker, D. C. (2003). Studies of the inner life: The impact of spirituality on quality of life. Quality of Life Research, 12, pp 51-57.
24-  Filsinger, Erik. E. & Wilson, Margaret. R. (1984). Religiosity, Socioeconomic Rewards, and Family Development: Predictors of Marital Adjustment. Journal of Marriage & Family. 46, 6, pp 63–70.
25-  ابراهیمی، شهین. (1390). رابطه هوش هیجانی و هوش معنوی با رضایت از زندگی. پایان نامه کارشناسی ارشد. منتشر نشده. دانشگاه آزاد، بیرجند.
26-  King, P. E. & Boyatzis, C. J. (2004). Exploring adolescent spiritual and religious development: Current and future theoretical and empirical perspectives. Applied Developmental Science, 8, 1, pp 2-6.
27-  Hackney, C. H, & Sanders, G. S. (2003). Religiosity and mental health: A meta-analysis of recent studies. Journal for the Scientific Study of Religion, 42, 1, pp 43–55.
28-  رضایی، جواد. احمدی، سید احمد. اعتمادی، عذرا. رضایی حسن‌آبادی، مریم. شهدوست، مریم. (1392). تأثیر آموزش سبک زندگی اسلام محور با تأکید بر نظام خانواده بر صمیمیت زوجین اراک. مطالعات روانشناختی،دوره 9،شماره 3، صص 79-106.
29- Corkery, S. Curran, M & Parkman, A. (2011). Spirituality, Sacrifice and Relationship quality for expectant cohabiters. Marriage & family Review, 47, pp 345-362.
30- Selman, L. Beynon, T. Higginson, I. J. Harding, R. (2007). Psychological, social and spiritual distress at the end of life in heart failure patients. Current Opinion in Supportive and Palliative Care. 1, pp 260–266.
31- Okulicz-Kozaryn, Adam. (2010). Religiosity and life satisfaction across nations. Mental Health, Religion & Culture.13, 2, pp 155-169.
32- Nazare, B. Fonseca, A. Gamerio, S. Canavarro, M. & Dattilio, F. (2011). Amniocentesis due to advanced maternal age: The role of marital intimacy in couples’s decision making process. Contemporary family therapy, 33, pp 128-142.
33- Olson, D. H, Larson, P. J, Olson-Sigg. A. (2009). Couple checkup: Tuning up relationships. J Couple Relatsh Ther, 8, 2, pp 129-42.
34- Khodadi, Jvad. Rezaiee, Mohsen. Abdollahi, asghar. (2017). The Prediction of Marital Intimacy According to Religious Attitude and Family. Health, Spirituality and Medical Ethics, 5, 2, pp 38-44.
35- Fatima, M. Ajmal, M.A. (2012). Happy Marriage: A qualitative study. Pak J Soc Clin Psychol. 9, 2, pp 37-42.
36- حبیبی، آرش. عدن­ور، مریم. (1396). مدل­یابی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی(آموزش کاربردی نرم­افزار LISREL). چاپ اول. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی
37- Barati, T. Sanai, B. (1996). Inventory marital conflict. Measures of family structure and marriage. Tehran: The Institute's Bethat Publications, pp 53-48.
38- Burns, M. K. Vance, Diane. Seadokierski, I & Stockwell, C. (2006). Student Needs Survey: A Psychologically Sound Measure of the Five Basic Needs. International Journal of Reality Therapy, 2, 7.
39- Parsian. N, Dunning.T (2009). Developing and validating a questionnaire to measure spirituality: A psychometric process. Global journal of health science, 1, 1, 2.
40- Kline. Rex B (2015). Principles and practice of structural equation modeling. Newyork: The guilford press.
41- Judd, C. M., & Kenny, D. A. (1981). Process analysis: Estimating mediation in treatment evaluations. Evaluation Review, 5, pp 602–619.
42- کرمانی، عصمت. دانش، زهرا. (1390). تأثیر نگرش مذهبی و هیجان خواهی بر سازگاری زناشویی دبیران متأهل شهرستان پاکدشت. مطالعات روانشناختی. دوره ۷، شماره 2. صص 129-154.
 
1- Parisuz, A., Najarpourian, S. & Mohammadi, K. (2019). The Effect of Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy on Marital Conflicts and Interpersonal Processing of Married Women with Emotional Divorce. Iranian Evolutionary and Educational Psychology Journal.1, 2, 112-122.
2- Wagner, A., & Grzybowski, L. S. (2014). Como os filhos percebem o relacionamento conjugal de seus pais? In D. M. Arpini, & S. D. Cúnico (Orgs.). Novos olhares sobre a família: Aspectos psicológicos, sociais e jurídicos (pp. 39-53). Curitiba: CRV.
3- Zeidner. M, Kloda, I. (2013). Emotional intelligence (EI), conflict resolution patterns and relationships satisfaction, actor and partner effect revisited. Pers Individ Diff, 54, 278- 283.
4- Koerner, A. F. Fitzpatrick, M. A. (2002). You never leave your family in the fight: The impact of family of origin on conflict behavior in romantic relationship. Commun Stud. 53, 3, 234-251.
5-  آقا یوسفی، علیرضا. فتحی آشتیانی، علی. علی اکبری، مهناز. ایمانی فر، علیرضا (1394). اثر بخشی ساختارگرایی بر تعارضات زناشویی، سبک­های اسناد و بهزیستی اجتماعی. دو فصلنامه علمی-پژوهشی روان­شناسی بالینی و شخصیت. دوره 13، شماره 2، صص 115-128.
6- Greeff. A. P, Bruyne. T. D. (2011). Conflict management style and marital satisfaction. J Sex Marriage Ther. 2, 321- 334.
7- Maier, Candice. A. Priest, Jacob. B. (2016). Perceived fairness, marital conflict, and depression: A dyadic data analysis. The American Journal of Family Therapy، 44, 2, 95-109
8- Darling, Nancy. Cohan Catherine. L, Burns. Andrew. Thompson, Louisa. (2008). Within-family conflict behaviors as predictors of conflict in adolescent romantic relations. Journal of Adolescence. 31, 6, pp 671-690.
9- Glasser, W. (1998). Choice theory, A new psychology of personal freedom. New York: Harper Collins Publisher.
10- Glasser, W. (2000). Counseling with choice theory: The new Reality Therapy; New York, Harper Collins Publisher.
11- Glasser, W. (1995). Staying together. NewYork: Harper Perennial.
12-  Glasser, W. & Glasser, C. (2000). Getting together and staying together. NewYork: HarperCollins Publishers Inc.
13- وزیری، مژده. (1394). پیش­بینی رضایت زناشویی زوج‌ها براساسی آن‌ها. رویش روانشناسی،ساله 3، شماره 4. صص 96-87.
14-  Soltanifar, Atefeh. Adinehpour, Moosalreza. Borhani, Mahdieh. & Ziaee, maliheh. (2018). The relationship between satisfying the needs (based on the choice theory), quality of life and marital satisfaction among addict individuals who undergone treatment. Fundamentals of Mental Health. 20, 4, pp 271-277.
15- Brown, T. Stuart, S. (2012). Identifying basic needs: the contextual need assessment. Int J Real Ther. 24, 2, pp 7-10.
16- وست، ویلیام. (1383). روان درمانی و معنویت، ترجمه شهریار شهیدی، سلطانعلی شیرافکن. تهران: انتشارات رشد.
17-  Mahoney, A. (2010). Religion in families, 1999–2009: A relational spirituality framework. Journal of Marriage and Family, 72, 4, pp 805–827.
18-  Agate, S. Zabriskie, R & Eggett, D. (2007). Praying, Playing and successful families. Marriage and family Review, 42, 2, pp 51-75.
19-  Diblasio, Fa ، Cheong R. (1997). Christ-like love and forgiveness in marital counseling: Theory and practice implications. Marriage and Family: A Christian Journal.
20-  Mahoney, A. Pargament, K. I. Tarakeshwar, N. & Swank, A. B. (2001). Religion in the home in the 1980s and 90s: A meta-analytic review and conceptual analyses of links between religion, marriage and parenting. Journal of Family Psychology, 15, pp 559-596.
21- Wiggworth, C. (2012). SQ21: the twenty-one skills of spiritual Intelligence. BookBaby.
22-  Friedman, H. & MacDonald, D. A. (2002). Using transpersonal tests in humanistic psuchological assessment. The Humanistic Psychologists, 30, 3, pp 223-236.
23-  Baker, D. C. (2003). Studies of the inner life: The impact of spirituality on quality of life. Quality of Life Research, 12, pp 51-57.
24-  Filsinger, Erik. E. & Wilson, Margaret. R. (1984). Religiosity, Socioeconomic Rewards, and Family Development: Predictors of Marital Adjustment. Journal of Marriage & Family. 46, 6, pp 63–70.
25-  ابراهیمی، شهین. (1390). رابطه هوش هیجانی و هوش معنوی با رضایت از زندگی. پایان نامه کارشناسی ارشد. منتشر نشده. دانشگاه آزاد، بیرجند.
26-  King, P. E. & Boyatzis, C. J. (2004). Exploring adolescent spiritual and religious development: Current and future theoretical and empirical perspectives. Applied Developmental Science, 8, 1, pp 2-6.
27-  Hackney, C. H, & Sanders, G. S. (2003). Religiosity and mental health: A meta-analysis of recent studies. Journal for the Scientific Study of Religion, 42, 1, pp 43–55.
28-  رضایی، جواد. احمدی، سید احمد. اعتمادی، عذرا. رضایی حسن‌آبادی، مریم. شهدوست، مریم. (1392). تأثیر آموزش سبک زندگی اسلام محور با تأکید بر نظام خانواده بر صمیمیت زوجین اراک. مطالعات روانشناختی،دوره 9،شماره 3، صص 79-106.
29- Corkery, S. Curran, M & Parkman, A. (2011). Spirituality, Sacrifice and Relationship quality for expectant cohabiters. Marriage & family Review, 47, pp 345-362.
30- Selman, L. Beynon, T. Higginson, I. J. Harding, R. (2007). Psychological, social and spiritual distress at the end of life in heart failure patients. Current Opinion in Supportive and Palliative Care. 1, pp 260–266.
31- Okulicz-Kozaryn, Adam. (2010). Religiosity and life satisfaction across nations. Mental Health, Religion & Culture.13, 2, pp 155-169.
32- Nazare, B. Fonseca, A. Gamerio, S. Canavarro, M. & Dattilio, F. (2011). Amniocentesis due to advanced maternal age: The role of marital intimacy in couples’s decision making process. Contemporary family therapy, 33, pp 128-142.
33- Olson, D. H, Larson, P. J, Olson-Sigg. A. (2009). Couple checkup: Tuning up relationships. J Couple Relatsh Ther, 8, 2, pp 129-42.
34- Khodadi, Jvad. Rezaiee, Mohsen. Abdollahi, asghar. (2017). The Prediction of Marital Intimacy According to Religious Attitude and Family. Health, Spirituality and Medical Ethics, 5, 2, pp 38-44.
35- Fatima, M. Ajmal, M.A. (2012). Happy Marriage: A qualitative study. Pak J Soc Clin Psychol. 9, 2, pp 37-42.
36- حبیبی، آرش. عدن­ور، مریم. (1396). مدل­یابی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی(آموزش کاربردی نرم­افزار LISREL). چاپ اول. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی
37- Barati, T. Sanai, B. (1996). Inventory marital conflict. Measures of family structure and marriage. Tehran: The Institute's Bethat Publications, pp 53-48.
38- Burns, M. K. Vance, Diane. Seadokierski, I & Stockwell, C. (2006). Student Needs Survey: A Psychologically Sound Measure of the Five Basic Needs. International Journal of Reality Therapy, 2, 7.
39- Parsian. N, Dunning.T (2009). Developing and validating a questionnaire to measure spirituality: A psychometric process. Global journal of health science, 1, 1, 2.
40- Kline. Rex B (2015). Principles and practice of structural equation modeling. Newyork: The guilford press.
41- Judd, C. M., & Kenny, D. A. (1981). Process analysis: Estimating mediation in treatment evaluations. Evaluation Review, 5, pp 602–619.
42- کرمانی، عصمت. دانش، زهرا. (1390). تأثیر نگرش مذهبی و هیجان خواهی بر سازگاری زناشویی دبیران متأهل شهرستان پاکدشت. مطالعات روانشناختی. دوره ۷، شماره 2. صص 129-154.