اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر کاهش عاطفه‌ی منفی و نوسان خلق زنان در دوره یائسگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روانشاسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران

3 گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

10.22070/cpap.2026.20546.1721

چکیده

هدف: این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی مداخله ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر کاهش عاطفه منفی و نوسانات خلقی در زنان یائسه انجام شد.
روش: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان یائسه مراجعه‌کننده به شبکه بهداشت منطقه ۴ تهران بود. از میان داوطلبان، ۳۰ نفر انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تخصیص یافتند. میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۵۱.۳ سال و گروه آزمایش هشت جلسه آموزش گروهی ذهن‌آگاهی دریافت کرد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌های عاطفه منفی و نوسانات خلقی بود که در سه مرحله تکمیل شدند. داده‌ها با آزمون واریانس اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس به طور معناداری موجب کاهش عاطفه منفی و نوسانات خلقی در گروه آزمایش نسبت به کنترل در هر دو مرحله پس‌آزمون و پیگیری شد (P<0.05). میانگین عاطفه منفی در گروه آزمایش از ۳۸.۲ در پیش‌آزمون به 9/29 در پس‌آزمون و 2/29 در پیگیری کاهش یافت در حالی‌که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. میانگین نوسانات خلقی در گروه آزمایش از 0/50 به 6/41 و سپس 0/41 کاهش یافت، در صورتی‌که در گروه کنترل تغییر خاصی دیده نشد. تأثیر مداخله در دوره پیگیری سه‌ماهه نیز پایدار ماند.
نتیجه‌گیری: آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس می‌تواند یک مداخله روان‌شناختی مؤثر برای بهبود عاطفه منفی و نوسانات خلقی زنان یائسه استفاده شود. پیشنهاد می‌شود این رویکرد در برنامه‌های ارتقای سلامت روان زنان در دوره یائسگی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction Training on Negative Mood and Mood Swings in Menopausal Women

نویسندگان [English]

  • mojgan agahheris 1
  • leyla heydari 2
  • Ezzatollah Kordmirza 3
  • Mahdieh Rahmanian 4
1 Associate Professor, Department of Psychology, Payam Noor University, Tehran, iran.
2 Master&amp;#039;s degree graduate, Psychology department, Payame Noor University, Tehran
3 Department of psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran
4 Associate professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Abstract
Objective: This study aimed to evaluate the effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) in reducing negative affect and mood swings among menopausal women.
Methods: This research was a quasi-experimental study with a pretest-posttest-follow-up design and a control group. The study population included menopausal women referred to the Health Network of District 4 in Tehran. Thirty volunteers were selected and randomly assigned to experimental and control groups. The mean age of participants was 51.3 years. The experimental group received eight sessions of group MBSR training. Data were collected using the Negative Affect and Mood Swings questionnaires, completed at three time points. Data analysis was performed using repeated measures analysis of variance.
Results: The results indicated that MBSR training significantly reduced negative affect and mood swings in the experimental group compared to the control group at both posttest and follow-up stages (P < 0.05). The mean negative effect score in the experimental group decreased from 38.2 at pretest to 29.9 at posttest and 29.2 at follow-up, while no significant change was observed in the control group. The mean mood swings score in the experimental group also decreased from 50.0 to 41.6 and then to 41.0, with no substantial change in the control group. The intervention effects remained stable at the three-month follow-up.
Conclusion: Mindfulness-Based Stress Reduction can be considered an effective psychological intervention for improving negative affect and mood swings in menopausal women. It is recommended that this approach be emphasized in mental health promotion programs for women during menopause.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindfulness
  • Stress
  • Negative Affect
  • Mood
  • Menopause
روانشناسی بالینی و شخصیت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 25 اسفند 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار